
آلبوم موسیقی ایل بختیاری مشتمل بر موسیقی های مراسم مختلف این قوم از سوی موسسه ماهور منتشر شد.
در این آلبوم قطعات مختلفی چون لالاییها،موسیقی عزا،موسیقی کار،موسیقی جشن و شادمانی،موسیقی چوپانی،آوازهای مخصوص عروسی،منظومههای مکتب خانهای،آوازهای حماسی،داستانهای ایلی،آوازهای عاشقانه،ترانههای جشن و سرور و… در ۴ سیدی منتشر شده است.
با اینهمه، موسیقى بختیارى از نظر ساختارِ آهنگها از چنان شاخصههایى برخوردار است که به آن شخصیتى مستقل و ممتاز بخشیده و، به همین دلیل، بهعنوان یکى از مهمترین گونهها و رپرتوارهاى موسیقىِ قومى و ایلى در ایران قابل بررسى است. درونمایه و مبناى مضمونىِ این موسیقى عمدتاً بر محور معیشت و دامپرورى و روابط اجتماعى، اقتصادى و فرهنگىِ آن معطوف است و موسیقى حماسى نیز بخش عظیمى از این موسیقى را دربرمىگیرد.
اصیلترین قطعاتِ موسیقى بختیارى عمدتاً در زاگرس مرکزى، بهویژه مناطقى از چهارمحال و بختیارى تا خوزستان و منطقهى مُگویى و سرِآقاسید و قسمتهایى از لردگان، قابل ردیابى است.
موسیقى ایل بختیارى را مىتوان به دو بخشِ کلىِسازى و آوازى تقسیم کرد.موسیقىِ سازىِ این منطقه شامل قطعاتى است که توسط کرنا، که اساسىترین ساز منطقه است، و سرنا، سرناى دوبَر، دهل، دایره – عمدتاً در بخش میزدج – نِىْشیت و نىِ چوپانىِ هفتبند اجرا مىشوند. مهمترین بخش این گروه از قطعاتِسازى عبارت است از موسیقىِ انواعِ بازىها، رقصها، مراسم سوگآمیزِ کُتَل، که چپى نام دارد و توسط کرنا و سُرنا و دهل نواخته مىشود، و نیز قطعات چوپانى که توسط شبانان با نى چوپانى اجرا مىشوند.
موسیقى بختیارى، مانند دیگر انواعِ موسیقىِ ایلى و قومىِ نواحى ایران، از کارکردهاى مختلف و متنوعى برخوردار بوده، اقشار مختلف ایل – در سنین مختلف، چه زن و چه مرد – با آن مأنوس هستند. یادآورى و قید نام افراد در لالایىها، نغمههاى عروسى و بلالها، نغمات حماسى و گاگِریوْ (موسیقى عزا) مبین این نکته است که این موسیقى از تولد تا مرگ با یکایک افراد ایل در ارتباط است؛ حتی در هنگام کار و تلاش نیز موسیقى خستگى را از تن مردان و زنان ایل بیرون مىکند. آوازهاى مربوط به کارهاى روزمره در هنگام دروگرى – با آواز برزگرى و بِئُرو – و هنگام گاودوشى و خرمنکوبى و نیز ترانههاى هُلِىهُلِى قطعاتى است که با گوشهاى پیرمردان ایل آشناست و آنها این باور را نیز دارند که با زمزمهى این آهنگها برکت بر مال سرازیر مىشود.
منظومهخوانى و شاهنامه خوانى نیز بخش مهم آوازهاى مکتبخانهاى و مجلسى را دربرمىگیرد. پیران در مجالس بزرگان و شبنشینىها، علاوه بر شاهنامهخوانى و منظومهخوانى، داستانهاى پهلوانى از حماسهآفرینان ایل خود نیز مىخوانند که شاملِ “علیداد”، “سردار اسعد”، “جنگِ طهرون”، “جنگِ شیمبار”، “جنگِ مُنار” و غیره است. موسیقى بختیارى یکى از اصلىترین وجوه فرهنگ ایل و بازتاب تفکر، ذوق و زیباشناسى مردم ایل است.

