مهرداد هویدا با آلبومی جدید می‌آید

old-guiar

«مهرداد هویدا» از انتشار آلبوم جدیدش که منطبق بر تحقیقات و پژوهش‌هایش در مورد موسیقی نواحی مختلف میانه و غرب آسیا است، تا چند ماه آینده خبر داد.
«مهرداد هویدا» آهنگساز و خواننده گروه موسیقی آوای مهربانی از انتشار آلبوم جدیدش تا چند ماه آینده خبر داد و گفت: این آلبوم حاصل ۱۲ سال کار تحقیقاتی من است که شامل هشت قطعه می‌شود و آهنگسازی و تنظیم قطعات آن توسط خودم صورت گرفته است.

وی که پژوهشگر و محقق موسیقی ملل به خصوص موسیقی بومی آسیای میانه و غرب آسیا نیز هست، در توضیح این آلبوم اظهار داشت: آلبومی که در دست دارم کاملا منطبق بر تحقیقات و پژوهش‌هایم در مورد موسیقی نواحی مختلف میانه و غرب آسیا است. ارکستر در این آلبوم، صدادهی کاملا غیر ایرانی دارد، ولی تمام خط وُکال آن برگرفته از موسیقی آسیای میانه و غرب آسیا همچون کشورهای ایران، هند و … است؛ اما نکته جالب توجه این است که مخاطب متوجه این صدادهی غیر ایرانی نمی‌شود.

هویدا ادامه داد: در واقع یک روح نامرئی شرقی در خط ملودی‌ها وجود دارد اما ارکستر به ظاهر غربی صدا می‌دهد. آن چیزی که در آلبوم از نظر موسیقی تلفیقی، مدنظر من بوده، اجرا شده است. تمام ملودی‌های آلبوم، شخصیت مستقل خودشان را دارند و ارکستر و سازها در اختیار این روند است.

این خواننده و آهنگساز در مورد اشعار این آلبوم بیان داشت: اکثر اشعار این آلبوم را از میان اشعار بیدل دهلوی، مولوی و حافظ انتخاب کرده‌ام.

وی در ادامه در خصوص فعالیت‌هایش در گروه‌های مختلف موسیقی به گفت: به جز گروه آوای مهربانی در گروه موسیقی «رومی» و «جم» که متعلق به خودم است، نیز فعالیت می‌کنم. در گروه آوای مهربانی کارهای تلفیقی و فیوژن را با سازهای ایرانی و غربی اجرا کردیم و من نیز به عنوان خواننده در این گروه همکاری دارم. همچنین «صبا ضامنی» و «سهیلا پورگرامی» که سرپرستی گروه موسیقی آوای مهرابی را دارد، نیز به عنوان هم‌خوان مرا همراهی کردند.

این خواننده در پایان به اجرای قطعات قبلی گروه «آوای مهربانی» اشاره کرد و افزود: قطعاتی که در کنسرت آوای مهربانی اجرا کردیم برخی از قطعات قبلی این گروه به اضافه چند قطعه جدید بود.

  • برنا

فرهنگ جامع موسیقی ایرانی به‌روز می‌شود

taar

بهروز وجدانی از پژوهش و گردآوری اطلاعات جدید برای به روز رسانی «فرهنگ جامعه موسیقی ایرانی» خبر داد.

بهروز وجدانی نویسنده و پژوهش‌گر گفت: کتاب «فرهنگ جامع موسیقی ایران» سال ۱۳۸۵ در دو جلد به چاپ رسید است که در اولین دوره کتاب فصل جمهوری اسلامی به عنوان کتاب برگزیده بخش هنر انتخاب شد.

وجدانی افزود: در این کتاب هنر موسیقی را در رابطه با ابعاد تاریخی و جغرافیایی آن معرفی کرده ام، در بخش تاریخی این فرهنگ به معرفی و تفسیر آنچه در متون تاریخی در مورد موسیقی ایرانی مطرح شده چه در شکل سازی و چه آوازی پرداخته ام.

وی اظهار داشت: در تهیه و تدوین بخش تاریخی این فرهنگی تنها به متون موجود فارسی بسنده نکرده بلکه به پژوهش در کتاب های موسیقی کشورهای همجوار که مشترکاتی با ایران داشته اند نیز پرداخته ام و به گمان خود هیچ نکته ای از منظر من دور نمانده، تمام اصطلاحات موسیقیایی را از چند هزار پیش تا کنون را در بر می گیرد.

عضو هیات علمی پژوهش‌کده مردم شناسی سازمان میراث فرهنگی گفت: در بعد جغرافیایی این فرهنگ هم همانطور که متذکر شدم اطلاعات این کتاب تنها محدود به موسیقی سنتی و ردیف دستگاهی که در اصفهان، شیراز و تبریز و یا دیگر شهرهای بزرگ می شود بسنده نکرده ام بلکه موسیقی نقاط مختلف ایران را در دو حوزه سنتی و موسیقی مقامی یا نواحی ایران در بر می گیرد.

وجدانی افزود: این اولین کتاب جامعی است که تنها موسیقی را براساس جغرافیا معرفی نکرده بلکه به معرفی اصطلاحات و اطلاعات مختلف موسیقی طرح کرده است.

نویسنده «سازشناسی موسیقی ایران» یادآور شد: این کتاب مانند تمام کتاب های فرهنگ بر اساس حروف الفبا تنظیم و تدوین شده و استفاده آن برای مخاطب سهل خواهد بود اما از آنجا که هنر موسیقی همواره در حال نو شدن و تجربه های نوینی است به همین منظور فرهنگ جامع موسیقی ایران نیز باید هر چند سال یک‌بار به روز شود که در حال حاضر مشغول گردآوری اطلاعات جدید برای به روز رانی آن هستم و در آینده ای نزدیک فرهنگ جدید روانه بازار کتاب می شود.

  • پانا

همکاری محمدرضا درویشی و همایون شجریان در شوق‌نامه

mohammad-reza-darvishi

محمدرضا درویشی از انتشار مجموعه پروژه عبدالقادر مراغه‌ای با صدای همایون شجریان خبر داد.

محمدرضا درویشی آهنگ‌ساز و محقق با اعلام این خبر گفت: «این مجموعه در واقع بازخوانی تصانیف عبدالقادر مراغه‌ای است که توسط گروه عبدالقادر مراغه‌ای به سرپرستی خودم اجرا شده و همایون شجریان آن را خوانده است.»

او افزود: «سه عدد سی‌دی، سه عدد کاست، کتابچه متن و توضیحات، فولدر نت‌ها در قطع بزرگ و اطلاعات مربوط به سازها، نوازنده‌ها و گروه، بخش‌های مختلف این مجموعه موسیقی را تشکیل می‌دهد که قرار است بعداز عید فطر توسط انتشارات کانون پرورش فکری منتشر شود.»

این پژوهش‌گر افزود: «مجموعه «شوق‌نامه» حاصل پنج سال کار است که سه سال تمرین و ضبط آن طول کشید و دو سال هم نت‌نویسی آن وقت برده است.»

محمدرضا درویشی درخصوص این اثر گفت: «غیر از روایت‌های مکتوب درباره عبدالقادر مراغه‌ای نوشته تقی بینش که در رساله‌های جام اللحان، مقاصد الحان و ادوار صفی‌الدین ارموی موجود است، ما سند دیگری از مراغه‌ای در ایران نداشتم.»

او هم‌چنین گفت: «۳۰ تصنیف به عبدالقادرمراغه‌ای منسوب شده است. من در سفر به ترکیه توانستم ۲۴ تصنیف را جمع‌آوری کنم، اما شش تصنیف دیگر را هنوز پیدا نکرده‌ام. محمدرضا درویشی در ابتدا کار مجموعه «شوق نامه» را با یک گروه هفت نفره آغاز کرد که به تدریج به یک گروه ۲۲ نفره تبدیل شد و سپس شماره گروه به ۹ نفر کاهش یافت.»

homayoun-seemorgh01

این گروه به سرپرستی محمدرضا درویشی و خوانندگی همایون شجریان، ۲۴ تصنیف منسوب به عبدالقادر مراغه‌ای را براساس اشعاری از حافظ، جامی، خیام، فیضی دکنی، فصیحی و شاعران ناشناخته اجرا می‌کند. درویشی در این پروژه؛ اشعار عربی و مصرع‌های ترکی را نیز در قالب آلبوم «شوق‌نامه» ضبط کرده‌است.

عبدالقادر مراغه‌ای، ریاضیدان، موسیقیدان و نوازنده ایرانی قرن نهم هجری است که لقب معلم ثانی را در موسیقی دارد. او علاوه بر نوازندگی در خوشنویسی، شعر و نقاشی تبحر داشته است. ارتباط بین موسیقی ایرانی و موسیقی ترک ازجمله پژوهش‌های اوست. او همراه با فارابی، ابوعلی سینا، صفی‌الدین ارموی و قطب‌الدین شیرازی از بزرگترین نظریه‌پردازان موسیقی ایرانی به شمار می‌رود.

محمدرضا درویشی متولد ۱۳۳۴ در شیراز، آهنگ‌ساز، پژوهش‌گر موسیقی و مؤلف دایره‌المعارف سازهای ایران است. او سال ۱۳۵۷ در رشته آهنگسازی از دانشکده هنرهای زیبای تهران فارغ‌التحصیل شد. او علاوه بر آهنگ‌سازی، از ۲۰ سال پیش پژوهش در موسیقی نواحی مختلف را با سفر به شهرها و روستاهای ایران آغاز کرده است. موسیقی کلیدر که براساس رمان «کلیدر» محمود دولت آبادی ساخته شده‌ است، یکی از ساخته‌های درویشی است. آلبوم‌های «گنبد مینا» و «جان عشاق» حاصل همکاری او با پرویز مشکاتیان است.

  • ایلنا

مشترکات موسیقی نواحی ایران و تاجیکستان


يك محقق و پژوهشگر موسيقي گفت: موسيقي نواحي مروگي و سازندگي تاجيكستان و يزله خوان استان بوشهر از لحاظ فرم داراي شباهت هاي فراواني است.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی از باشگاه خبرنگاران منصوره ثابتي زاده پژوهشگر موسيقي افزود: موسيقي شش مقام تاجيكستان كه شامل موسيقي سنتي، كلاسيك و نواحي است از نظر اشتراكات موسيقيايي شبيه مقام هاي موسيقي ايراني است.

ثابتي زاده اظهار داشت: اين فرم از موسيقي داراي نام هاي متنوعي هستند كه با عناويني چون بدخشان، پامير، زرافشان، درواز، كرلاب، ختلان تقسيم بندي مي شوند.

وي با اشاره به انواع موسيقي نواحي تاجيكستان تصريح كرد: موسيقي عروسي كه با ساز و آواز موجود است،داراي شباهت فراواني با اين نوع موسيقي در ايران است، بخش ديگري از انواع موسيقي فلك نام دارد كه موسيقي جشن تكليف دختران با اجراي زنده و گهواره بنداز از ديگر انواع موسيقي است.

اين محقق موسيقي ادامه داد: از مشابهات موسيقي مروگي و سازندگي تاجيك با بيت خواني بوشهر ايران، ساختار سيكلي و سوئيت واژه، درآمد آوازي و انتقال ريتم كند ۸/۶ به تند از جمله شباهت ها است.

وي خاطر نشان كرد:همراهي دايره و برخي ابزار نظير زنگ، به ارائه اشعار تغزلي، توصيفي و طنز و شوخي، بافت، تلفيق و بيان موسيقيايي با الگوي كهن، تأثير و نفوذ مردمي و جايگاه بارز آن در بين اقوام و در نهايت اجراهاي گروهي و تدريجي از ديگر وجوه تشابهات است.

محدودیت پژوهش سازمانی در موسیقی ایران

سيدابوالحسن مختاباد گفت: اکثر تحقيقات و پژوهش هايي که در زمينه موسيقي ايراني صورت مي‌گيرد به صورت شخصي انجام مي شود و تحقيقات سازماني و دولتي با بودجه و برنامه مشخص کمتر صورت گرفته است.
به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از پايگاه اطلاع رساني موسيقي ايران، سيدابوالحسن مختاباد پژوهش‌گر موسيقي درباره وضعيت پژوهش در موسيقي کشور گفت: اساسا بحث پژوهش در زمينه موسيقي به دو طريق شخصي و دولتي انجام مي شود. در بحث پژوهش شخصي هر فرد علاقه مندي مقوله خاصي از موسيقي را مورد بررسي قرار داده است که خوشبختانه در اين زمينه موفق بوده ايم. جديد ترين کاري که در اين راستا انجام شده تلاش آقاي ساسان فاطمي بود که با همکاري گروهي براي نخستين بار بر روي آهنگسازي تحقيق کردند که منجر به توليد آلبوم «سرخانه» شد.
وي افزود: فريبرز رستمي نيز ۱۲ سال بر روي موسيقي کودک کار کرد و نتيجه کار را در تالار وحدت به اجرا گذاشت. پژوهش ديگري را نيز محمدرضا درويش و ساسان فاطمي انجام داده اند که همگي آنها تحقيقات فردي بودند که نتيجه فردي نيز داشتند.
مختاباد در ادامه از کمبود پژوهش هاي برآمده از يک سازمان دولتي خاص خبر داد و گفت: پژوهشي که يک سازمان با تخصيص بودجه و با يک ذهنيت از پيش تعيين شده انجام دهد در ايران به ندرت اتفاق افتاده است. معاونت هنري در يک دوره اي بودجه اي اختصاص داد که کتاب موسيقي بر اساس موسيقي ايراني تاليف و در مدارس راهنمايي و دبيرستان تدريس شود که با نام «تئوري موسيقي ايراني» منتشر شد.
وي افزود: فرهنگستان هنر نيز دستاوردهايي در زمينه موسيقي قديمي ايران داشت. همچنين کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان با پروژه محمدرضا دريش آثار عبدالقادر نراقي را مورد بررسي قرار داد. حتي کارهايي که در جشنواره موسيقي نواحي ارائه مي شود نيز گاها در اين مقوله مي گنجن ولي پژوهش هايي که از يک نظام واحد سرچشمه بگيرد بيشتر از جانب فرد بوده اند و نهاد خاصي پيشنهاد دهنده نبوده است.
اين پژوهشگر به فعاليت هاي پژوهشي در سال هاي قبل از انقلاب اسلامي اشاره کرد و گفت: قبل از انقلاب راديو و تلويزيون اقداماتي در اين زمينه انجام مي دادند براي مثال هوشنگ ابتهاج که در آن سال ها مديريت موسيقي راديو را به عهده داشت برنامه هايي را به جرا گذاشت. برنامه «گلها» محصول نشست هاي متعدد شوراي موسيقي راديو بود تا اينکه در دهه ۳۰ تا ۴۰ مرحوم پيرنيا مديريت برنامه «گلها» را به عهه داشت.
مختاباد اظهار کرد: بعد از انقلاب اسلامي پژوهش هاي دولتي سازمان يافته در زمينه موسيقي کمتر انفاق افتاده و شوراي عالي انقلاب فرهنگي تا کنون در زمينه موسيقي کاري انجام نداده است. در حالي که موسيقي يکي از تاثير گذارترين هنرها محسوب مي شود.
وي پيکان جنگ نرم را، موسيقي عنوان کرد و افزود: اول موسيقي در ذهن افراد رسوب مي کند و بعد پيام ها ارسال مي شود. به اعتقاد من به وسيله موسيقي مي توان جلوي انواع تهاجمات فرهنگي را در راستاي جنگ نرم بگيريم. و براي اين منظور بايد ابتدا مباني نظري آن را تعريف و تقويت کنيم تا به واسطه آن در بخش عملي نيز توليدات در خورد توجهي خلق کنيم و در اينجا اهميت پژوهش بيش از پيش نمايان مي شود.
به تازگي کتاب زندگي و آثار مرحوم روح‌الله خالقي از مجموعه مفاخر موسيقي نوشته سيدابوالحسن مختاباد از سوي انتشارات اميرکبير منتشر شده است.

تاسیس موزه موسیقی قومی عشایری ایران

جهانگیر نصری‌اشرفی پژوهشگر موسیقی از احداث موزه موسیقی قومی عشایری ایران، در منطقه آلاشت از توابع سوادکوه خبر داد.

به گزارش مجله موسیقی ملودی به نقل از خانه موسیقی، «جهانگیر نصری‌اشرفی»، پژوهشگر موسیقی با اعلام این خبر افزود: با هدف حفظ میراث به دست آمده از تحقیقات پژوهشگران در حوزه موسیقی قومی عشایری، موزه‌ای با نام احتمالی موزه موسیقی قومی عشایری ایران احداث خواهد شد.
وی در مورد مراحل احداث این موزه گفت: پس از گرفتن مجوز احداث موزه، حدود دو هکتار زمین خریداری و مقدمات آمادگی زمین نیز انجام شده است. نقشه موزه به تایید سازمان میراث فرهنگی رسیده و هم اکنون مشغول ایجاد تغییرات لازم در نقشه موزه با نظارت و تایید سازمان مربوطه هستیم.
نصری اشرفی درباره ویژگی‌های ساختمان موزه موسیقی البرز بیان داشت: این موزه در دو طبقه برای مساحتی قریب به ۱۴۰۰ متر مربع بنا پیشنهاد شده است. طبقه اول این موزه به چهار بخش، موزه صوتی، موزه تصویری، کتابخانه و موزه سازها اختصاص دارد و در طبقه دوم نیز بخش‌های استودیو، اداری و مدیریتی، تحقیقاتی و انتشارتی و همچنین سالن‌های همایش قرار دارد.
این پژوهشگر موسیقی محلی درباره اهداف احداث این موزه گفت: هدف اصلی، حفظ میراثی است که ما حصل تحقیقات انجام گرفته من و سایر پژوهشگران در سی سال گذشته در حوزه موسیقی قومی عشایری ایران است و تمرکز این موزه بر روی این نوع موسیقی است.
وی در خصوص زمان احداث و بازگشایی این موزه گفت: با مقدمات انجام شده قرار است تا اوایل مهرماه مراحل احداث موزه انجام و پیش‌بینی می‌شود، در صورت نبود مانعی بر سر آن، مهرماه سال آینده شاهد افتتاح این موزه باشیم.
این پژوهشگر درباره محل احداث این موزه افزود: مکان این موزه در منطقه آلاشت از توابع سوادکوه در حوالی روستای لیند خواهد بود که زمین و هزینه احداث آن توسط بخش خصوصی تامین می‌شود.
وی درباره نحوه اداره این موزه گفت: قرار است پس از اتمام کار این موزه وقف شود و در نهایت به صورت هیات امنا اداره شود که در اختیار شخص خاصی نباشد.

موسیقی البرزنشینان بررسی می‌شود

جهانگیر نصری اشرفی از برگزاری نشست پژوهشی موسیقی البرز در خانه هنرمندان خبر داد.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی از فارس «جهانگیر نصری اشرفی» پژوهش‌گر موسیقی گفت: به دنبال سلسله نشست‌های پژوهشی خانه موسیقی که هر ماه یکبار برگزار می‌شود، چهارشنبه ۲۰ مرداد نیز موسیقی البرز بررسی می‌شود.
وی ادامه داد: در این نشست، موسیقی خنیای شمال شرق البرز که توسط کولی‌ها اجرا می‌شود، مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. همچنین خنیاگران چوله‌ای (کولی) در این برنامه شرکت دارند و نمونه‌هایی از موسیقی‌شان را به اجرا در می‌آورند که نمونه‌های اجرا شده از سوی آنها توسط بنده، ساسان فاطمی و عباس شیرزادی بررسی می‌شود.
این پژوهش‌گر موسیقی بیان داشت: نشست موسیقی البرز ۲۰ مرداد ساعت ۱۷:۳۰ در سالن بتهوون خانه هنرمندان برگزار می‌شود.