یک صدا، یک ساز و استاد پرویز یاحقی

پرویز یاحقی

شهرزاد شاه‌کرمی: هجدهم مرداد ماه ۱۳۷۲ خورشیدی ساعت ۸:۱۵ شب: دوربین فیلمبرداری روشن می شود و تصویری از «پرویز یاحقی» که مقابل دوربین ایستاده است را می‌بینیم. او قصد دارد تصاویری را از خود و صدای سازش به یادگار بگذارد و می‌خواهد با این کار چهره‌ای واقعی از خودش به عنوان یک نوازنده و هنرمند صاحب سبک در ویلن و موسیقی ایرانی برجای بگذارد تا راه سواستفاده از این قبیل آثار هنرمندان، پس از فوت صاحب اثر، از بین برود.

  • پرویز یاحقی به روایت پرویز یاحقی :

پرویز یاحقی متولد ۳۱ شهریور ماه ۱۳۱۵ است. در ۱۶ سالگی به ریاست برنامه کنسرت شماره ی ۳ رادیو درآمد و به دلیل دوستی با بیژن ترقی (ترانه سرا) از او خواست که برایش ترانه بسراید و به این ترتیب اولین ترانه برای آهنگ یا حقی در دستگاه ماهور به خوانندگی مرحوم مرضیه ساخته و از رادیو پخش شد.
یاحقی پایه ی ثابت برنامه گلهای رادیو قبل از انقلاب بود و بسیاری از خواننده های آن دوران با آهنگهای او معروف شدند، و با صدای ویلن اش خیلی ها دل به موسیقی ایرانی بستند.
از سال ۱۳۵۸ به بعد وسایل صوتی و میکروفن های حرفه ای توسط یاحقی و جمعی از دوستان وی خریداری و جمع آوری شد و خانه وی تبدیل به محلی برای ضبط های خصوصی گردید.که در آن استاد جلیل شهناز (نوازنده تار) و استاد جهانگیر ملک (نوازنده تمبک) در ضبط سری B,A و استاد امیرناصر افتتاح (استاد تمبک) در ضبط سری c، شرکت داشتند.
پرویز یاحقی بسیار شیفته ی موسیقی بود آن چنان که خود وی در این باره می گوید:”تمرینات روزانه ی من و یا بهتر بگویم، تمرینات شبانه روزی ام یکی از عجیب ترین دوران زندگانیم بود. حال که به آن سالهای گذشته نگاه می کنم، می بینم چه دوران پرمشقت و عجیبی را پشت سر گذاشته ام؛ مشقت نه از آن جهت که تمرین برایم سخت بود، چرا که من عاشق موسیقی هستم تنها از آن جهت که برایم عجیب بود.”

yahaghi-parviz

پرویز در دوران مدرسه ساعت ۵ صبح قبل از سایر اهل خانه از خواب بیدار می شد و در اتاق کوچکی که خود آن را به زیرزمین تشبیه می کند و در کنج خلوتی که مادرش برای او مهیا کرده بود و به دور از خواب اهل خانه، مشق ساز می کرد. تمرین او تا ساعت ۳۰ : ۷ دقیقه صبح به طول می انجامید و پس از آن با عجله به سمت مدرسه که فاصله چندانی با خانه نداشت، می رفت و ظهر پس از مدرسه به خانه بازگشته و از ساعت ۲ بعدازظهر به تمرین ادامه می داد تا ساعت ۴ که دوباره به مدرسه می رفت و پس از بازگشت از مدرسه به تمرین می پرداخت تا شب که در کلاس درس استادش حضور یابد.
این شیوه ی زندگی پس از ۶ یا ۷ سال به قول یاحقی: “سه دردسر بزرگ “برای او رقم زد؛ ضعف بدن و بیماری ریوی، نگرانی اهل خانه و سرانجام شکایت و اعتراض همسایه ها که گاه و بی گاه صدای ویلن یاحقی را می شنیدند.

  • ۲۰ شهریور ماه ۱۳۷۲:

یاحقی با دوربین تصاویری از ویلن خود ضبط می کند و می گوید: این ویلن توسط استاد ابراهیم قنبری ساخته شده که پس از ۳۰ سال اجرای برنامه در رادیو وکنسرت های متعدد در نقاط مختلف کشور و سفرهای فراوان قرار است ماه آینده (مهرماه) توسط استاد قنبری باز شود.

  • نوروز سال ۱۳۷۷:

یاحقی هم چنان دوربین در دست مشغول ضبط تصاویری از سفره هفت سین است که به گفته خودش به دلیل تب و بیماری اخیر نتوانسته آنطور که می خواهد آن را بچیند. یاحقی در حالی که تصویری از سبزه هفت سین می گیرد، می گوید:
“همه چیز شکل جدیدی یافته حتی سبزه هفت سین که با سبزه ی دوران کودکی ام متفاوت است.”
یاحقی سرانجام در ۱۳ بهمن ماه ۱۳۸۵ دار فانی را وداع می گوید و پیکرش در حالی در منزل شخصی اش یافت می شود که ۴۸ ساعت از فوت او گذشته بوده است.

سوز و گداز نه برای رفتن که برای فرصتهای از دست رفته است. (احمد شاملو)
این متن با الهام از مستند “کنسرتی که هرگز اجرا نشد” ساخته بهمن فرمان آرا، نوشته شده است.

  • شهرزاد شاه‌کرمی/مجله‌ی موسیقی ملودی

موسیقی و شعر از عناصر مهم نمایش «رستم و اسفندیار» است

pari-saberi

پري صابري با اشاره به استفاده از اشعار فردوسي، حافظ و خيام در نمايش «رستم و اسفنديار» گفت: در اين نمايش موسيقي و شعر به همراه بازي و حركت از عناصر مهم هستند كه به آن بايد توجه كرد.

پري صابري كارگردان تئاتر با اشاره به نقش موسيقي، شعر، بازي و حركت در نمايش «رستم و اسفنديار» گفت: در اين نمايش موسيقي وشعر نقش مهمي دارند و علاوه بر آن بازي و حركت نيز تاثيرگذار هستند.
وي با اشاره به اشعار فردوسي كه در اين نمايش استفاده شده، ادامه داد: در اين نمايش از اشعار فردوسي استفاده كرده‌ايم و در اين ميان چند بيت از حافظ و خيام نيز آورده شده است.
صابري تصريح كرد: اين اشعار ما را به معرفت، شادي و همزيستي دعوت مي‌كند و اين كه انسان‌ها نبايد آزمند باشند و مرگ و زندگي مانند دو روي سكه است كه در آن واحد به سراغ آدم مي‌آيد.
وي گفت: ما سعي كرديم در اين نمايش، موضوعات را به تماشاگر القا كنيم. ما با خواندن شعرهاي خيام مي‌فهميم كه وي انسان را به شادي دعوت مي‌كند و به آدمي مي‌فهماند كه زندگي زودگذر است و بايد در اين يكي دو روزه عمر، شاد بود و شاد زيست.
كارگردان نمايش «رستم و اسفنديار» در ادامه با اشاره به راوي نمايش گفت: در اين نمايش حكيمي وجود دارد كه در اصل راوي نمايش است و بازيگران نيز اشعار حماسي را مي‌خوانند. در طول تماشاي نمايش بازيگر با شنيدن اشعار درس اخلاق و درستي را مي‌شنود و معتقدم فردوسي سرچشمه تمام عرفا بوده و حماسه‌سرايي است كه در درون حماسه‌هايش، آدمي را مي‌كاود و نصيحت مي‌كند.
وي با اشاره به حركت در اين نمايش نيز بيان داشت: سرپرست حركت نمايش پروين هادي‌نيا است كه به خوبي از عهده كار برآمده است.
به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی از فارس، از ديگر عوامل اين نمايش مي‌توان به سهيلا پورگرامي دستيار كارگردان، جواد رمضاني مدير توليد، پروين هادي‌نيا سرپرست حركات موزون، محمدرضا پناهي ساخت دكور ، ابراهيم اثباتي آهنگساز، سحر خسروجردي طراح لباس، پري صابري و شاهين چرمي طراح دكور اشاره كرد.
در اين نمايش انوش معظمي در نقش رستم، عامر مسافرآستانه در نقش اسفنديار، پروين هادي‌نيا در نقش سيمرغ، پژمان كاشفي در نقش گشتاسب، محمد احمدي در نقش ستاره‌شناس، الهام دهقاني در نقش كتايون و رخش، سهيلا پورگرامي در نقش رودابه بازي مي‌كنند و از ديگر بازيگران مي‌توان به حميدرضا خليلي، امين آذري، فرشته نويد، صبا ضاني، امير محمودي، بهادر فاضل، تهمينه شهمير، مهسا خسروي، عليرضا شريقي، محمدرضا شريقي و كيوان نظيفي اشاره كرد.
نمايش «رستم واسفنديار» از ۱۶ آبان ماه در تالار اصلي تئاترشهر، ساعت ۲۰ اجرا مي‌شود.

سال‌روز درگذشت پرویز یاحقی

پرویز یاحقی

سیزدهم بهمن مصادف با سال‌روز درگذشت پرویز یاحقی موسیقی‌دان ایرانی و نوازنده‌ی نام‌دار ویولون است. پرویز یاحقی در طول ۶۰ سال حیات هنری‌اش در احیای هنر موسیقی اصیل و سنتی ایران و زنده کردن گوشه‌های غنی دستگاه‌های آن و نمایاندن نقش ویولن در ساز سلو و تک‌نوازی، سبکی ابتکاری و بدیع داشته و سهم چشمگیری را از این سبک به خود اختصاص داده است.

«پرویز صدیقی پارسی» معروف به پرویز یاحقی در سی‌ام شهریور سال ۱۳۱۵ درخیابان صفی‌علی‌شاه تهران به دنیا آمد. او که در دوران کودکی نزد دایی‌اش زندگی می‌کرد، هنرمندی خود را مدیون استاد حسین یاحقی است.
یاحقی به عنوان نوازنده خردسال در برنامه‌های رادیو، قطعاتی را اجرا کرد. در ۹ سالگی در رادیو نوازندگی می‌کرد و تا ۱۸ سالگی همکاریش با رادیو ادامه داشت.
پرویز یاحقی از اوان کودکی و نوجوانی با اساتید موسیقی چون ابوالحسن صبا، مرتضی محجوبی، علی‌اکبر شهنازی وغیره آشنا شد و به مدت دو سال نزد استاد صبا به فراگیری ردیف‌ها اشتغال یافت.
«مهستی» خواننده‌ی نام‌آشنای ایرانی توسط یاحقی به جامعه موسیقی معرفی شد.
پرویز یاحقی سال‌ها از تکنوازان ویولن در رادیو تهران بود و در کنار نوازندگی، ترانه‌هایی را آفرید که بسیاری از آن‌ها به معروف‌ترین ترانه‌ها در زمان خود بدل شدند.
از شاهکارهای این هنرمند، ساختن و اجرای چهارمضراب‌های مختلف در قطعات موسیقی ایران است و چیره دستی او در هنر آهنگ‌سازی و تنظیم ارکستر برای آهنگ‌های ایرانی که در طول بیش از ۲۵ سال اخیر، موثرترین و شیواترین ترانه‌ها و قطعات آهنگین را از خود به یادگار گذاشته است.
از جمله کارهای ماندگار او می‌شود به ترانه «بیداد زمان» (به رهی دیدم برگ خزان) روی سروده‌ای از بیژن ترقی و «مِی زده شب» اشاره کرد که هر دو حدود ۵۰ سال پیش با صدای مرضیه خوانده شده‌اند.
اوج شهرت یاحقی شاید زمانی باشد که پس از ازدواج با حمیرا، برنامه‌های مشترکی را با او در تلویزیون ملی ایران به اجرا در می‌آورد؛ پیوندی که تنها چند سال دوام آورد.
در سال‌های پس از انقلاب با دگرگونی‌های بنیادین در عرصه‌های فرهنگی در ایران و روی خوش نشان ندادن به اجرای موسیقی ایرانی با ویلن، صدای ساز پرویز یاحقی تا سال‌ها به گوش مردم نرسید. با این‌همه در سال‌های اخیر چندین آلبوم از نوازندگی او منتشر شد که از آن میان باید از آلبوم «کیمیا» نام برد که در سال ۱۳۸۳ توسط شرکت «آوای باربد» در تهران منتشر شده است.
پرویز یاحقی سرانجام در ۱۳ بهمن ۸۵ در سن هفتاد سالگی و بر اثر ایست قلبی درگذشت.
به نقل از وب‌سایت رادیو کوچه