برچسب: همایون شجریان

نشست خبری پروژه موسیقی سیمرغ با حضور محمدرضا درویشی، حمید متبسم و همایون شجریان در شرایطی برگزار شد كه گروه اجرایی این پروژه همچنان در انتظار دریافت مجوز اجرای برنامه خود هستند.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از ایسنا در نشست خبری این پروژه كه عصر روز پنج‌شنبه ۳۱ تیرماه در تالار رودكی برگزار شد، بهرنگ تنكابنی مدیر این پروژه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره زمان و مكان برگزاری برنامه گفت: ما برای اجرا در روزهای هفتم، هشتم و نهم مردادماه برنامه‌ریزی كرده‌ایم كه انشاء‌الله مجوز برنامه روز شنبه برسد تا بتوانیم درباره مكان برگزاری برنامه در سایت دل‌آواز اطلاع‌رسانی ‌كنیم.

در این نشست حمید متبسم آهنگساز این پروژه در سخنانی با ابراز خرسندی از انجام این پروژه گفت: خوشحالم پروژه‌ای كه زمانی برایم خواب و خیال بود، آرام آرام به اجرا نزدیك می‌شود.

او كار بر اشعار فردوسی را آرزوی همیشگی خود دانست و افزود: از آنجا كه اشعار او پیچیدگی خاص خود را دارد، انجام این پروژه مدتی به تعویق افتاد،چرا كه اول باید جسارت كار بر این اشعار را پیدا می‌كردم و از سوی دیگر كار بر اشعار فردوسی برای آهنگسازی بسیار پیچیده است، زیرا اشعار او همه از یك وزن برخوردارند و چون موضوع كلام، متنوع است برای كار آهنگسازی هم باید تنوع در اصوات و در وزن‌های گوناگون رعایت شود. بنابراین یافتن وزن مناسب شعر فردوسی، كار آهنگسازی را بسیار پیچیده می‌كند.

متبسم درباره‌ی دیگر پیچیدگی‌های كار بر اشعار فردوسی ادامه داد: اشعار فردوسی، توصیف برون است، برخلاف شاعران معنوی‌پرداز ما كه همیشه از عشقی الهی سخن می‌گویند، شعر فردوسی از برون می‌گوید و داستان‌گونه است. بنابراین نمی‌توان شعر او را در كنار شعر شاعر دیگری گنجاند به همین دلیل اگر آهنگساز كارش را با شعر فردوسی شروع كند، باید با او هم تمام كند و همه اینها كار بر اشعار فردوسی را پیچیده می‌كند و اینچنین بود كه آهنگسازی این پروژه سه‌سال و هشت‌ماه طول كشید و من باید از مشاوری ادبی كمك می‌گرفتم كه دكتر محسن بنایی از روز اول در این پروژه همراه من شد.

متبسم كه داستان زندگی «زال» را برای این پروژه انتخاب كرده است، درباره این انتخاب توضیح داد: من این داستان را به جهت متنوع‌ بودن این تراژدی كه پیوند عمیقی با زندگی انسان دارد،انتخاب كردم اما در انتخاب اشعار محسن بنایی كمكم كرد. ما بخش‌هایی از شاهنامه را انتخاب كردیم كه صرفا داستان‌های پهلوانی كه برای بسیاری از مردم آشنا است، نباشد. زیرا شاهنامه به بخش‌های مهمی از زندگی انسان در تمام حالت‌ها می‌پردازد كه در زندگی زال این تصاویر وجود دارد.

به گفته او، این پروژه در شش مجموعه دیباچه، زادن زال، سام و زال، سیمرغ و زال، بازگشت زال و رودابه و زال تهیه شده كه در مجموع از بین بیش از ۳۰۰ شعر حدود ۶۰ شعر انتخاب شده كه ارتباط داستانی هماهنگی با یكدیگر دارد.

متبسم در پاسخ به پرسش دیگری درباره اجرای این اشعار به صورت اپرایی تصریح كرد: اشعار فردوسی به دلیل روایتی بودنش امكان اجرای اپرایی ندارد. كار ما اپرا نیست، فرم از درون خود اثر است و ژانر آن هم موسیقی ملی است.

در ادامه این نشست محمدرضا درویشی رهبر اركستر با ارایه توضیحاتی درباره همكاری‌اش با این پروژه گفت: از موضع یك آهنگساز و از موضع كسی كه از آبان‌ماه تا به امروز مسوول اداره اركستر بوده، این همكاری را تشریح می‌كنم. از موضع اول این موسیقی اتفاقی ویژه، نو و مبارك در موسیقی ایران است. اگر كمی به گذشته برگردیم اركسترهای سازهای ملی،مضرابی یا تركیباتی كه فقط از سازهای ایرانی استفاده كرده‌اند، ساختار دیگری داشتند. معمولا یا تمام اركستر به شكل یك‌صدایی اجرا می‌شد یا اگر صددرصد یك‌صدایی نبود،همراه با اضافه شدن خط‌های بسیار كمرنگی نسبت به خط اصلی بود. در حالی ‌كه پروژه سیمرغ موسیقی چندصدایی است. البته در سال‌های اخیر چند تجربه دیگر هم انجام شده كه خیلی جالب نبوده است.

درویشی ادامه داد: وقتی به عنوان یك آهنگساز به این موسیقی می‌نگرم از مطالعه آن چیزهای بسیاری آموختم، این چندصدایی در عین روانی، بسیار ساده و بدون اغراق است. هیچ اغراقی بر سازبندی یا استفاده از صداهای نامأنوس سازها و یا تركیب شعر و موسیقی و … نیست. سادگی، جسارت و نبود اغراق و در عین حال پیچیدگی كه در ذات خود این موسیقی وجود دارد را هم به حمید متبسم و هم به جامعه موسیقی ایران تبریك می‌گویم.

او درباره سازبندی پروژه سیمرغ هم گفت: در این اركستر به جز ساز مثلث از هیچ ساز غیرایرانی دیگری استفاده نشده، سازهای این اركستر شش تار، سه عود، سه بم‌تار، شش كمانچه، سه قیچك آلتو و دو قیچك تنور، یك سنتور را شامل می‌شود كه سه نوازنده ساز كوبه‌ای ، هشت خواننده كر زن و مرد و یك تك‌خوان كه همایون شجریان است، ما را همراهی می‌كنند به طوری كه یك گروه ۴۰ نفره روی صحنه اجرای این موسیقی را برعهده دارند كه این كار هم برای اركستر و هم برای رهبر آن كاری بسیار دشوار است.

درویشی در پاسخ به پرسشی درباره عادت گوش موسیقی ایرانی به كارهای تك‌صدایی تصریح كرد: سابقه‌ی موسیقی چندصدایی در ایران به صدسال پیش برمی‌گردد، همه گوش‌های موسیقی ایران فقط تك‌صدایی نیست، كسانی هم هستند كه به موسیقی چندصدایی عادت دارند. این اثر مهم‌ترین كاری است كه در این زمینه انجام شده است.

این آهنگساز درباره انتخاب نوازندگان این پروژه توضیح داد: تعداد و نوع سازها را حمید متبسم تعیین كرده و انتخاب نوازندگان براساس نظر بنده، آقای متبسم و بهرنگ تنكابنی است كه قدرت نوازندگی این گروه برای ما راضی‌كننده است.

در ادامه حمید متبسم درباره‌ی دشواری كار آهنگسازی این پروژه گفت: نخستین ابزاری كه آهنگساز برای ایجاد تنوع در موسیقی، به كار می‌گیرد، رنگ سازها است و در مرحله دیگر تغییر وزن و ابزار بسیارمهم است. شعر فردوسی به رنگین‌كمان صوتی نیاز دارد، بنابراین تغییرات رنگ و وزن ناگزیر بوده است.

در ادامه این نشست همایون شجریان كه به عنوان تك‌خوان به این پروژه همكاری دارد، با ابراز خرسندی از حضور در این پروژه گفت: این كار ویژگی‌ها و تناسبات خود را دارد. مانند آهنگسازی برای خواننده هم بخش‌های متفاوتی را به همراه دارد. ضمن اینكه اثر از نظر لحن خواننده به بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شود. جایی لحن سرخوشانه است و گاهی غمگین و …، همه این حالت‌ها باید دقیق اجرا شود تا نظرات آهنگساز را به شنونده منتقل كند.

این خواننده كه سال گذشته در پروژه اپرای عروسكی «مولوی» با بهروز غریب‌پور همكاری داشته است،‌ در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر و كمك اپرای «مولوی» در پروژه «سیمرغ» گفت: آن كار استودیویی و شرایط ضبط‌ش هم بسیار متفاوت بود. از آنجا كه در مدت بسیاركوتاهی آماده شد، فرصت چندانی برای تجربه‌اندوزی در آ‌ن فرم از كار را به من نداد. بنابراین «سیمرغ» اولین تجربه من در این شكل است. شاید كمكی كه آن پروژه در اینجا به من می‌كند این است كه تفاوت‌ها را در لحن، پررنگ‌تر نشان دهد.

شجریان در پایان در پاسخ به پرسشی درباره اجرای حماسی اشعار توضیح داد: در بعضی بخش‌ها لحن حماسی وجود دارد، جایی كه در ارایه ملودی و كلام لازم باشد پرانرژی باشیم، به صورت حماسی اجرا می‌شود.

در پایان این نشست گروه اجرایی، اجرای جنرال خود را در حضور نمایندگان رسانه‌ها به صحنه بردند.

همایون شجریان در ۳۱ اردیبهشت‌ماه ۱۳۵۴ در تهران و در خانواده‌ای عجین با موسیقی چشم به جهان گشود. از کودکی علاقه به موسیقی و ریتم در او نمایان بود تا به تشخیص پدر نزد استاد بی‌همتای تنبک، شادروان ناصر فرهنگ‌فر به فراگیری تکنیک و شناخت ریتم که اساس موسیقی است، پرداخت و چند سالی هم نزد جمشید محبی كار را ادامه داد. از ۱۰ سالگی نزد پدر آواز را شروع کرد و تکنیک آواز و صداسازی را به صورت فشرده فرا گرفت. در همان زمان به هنرستان موسیقی رفت و کمانچه را به‌عنوان ساز تخصصی و پیانو را به‌عنوان ساز دوم انتخاب کرد و در خارج از هنرستان به ادامه‌ی فراگیری آن نزد اردشیر کامکار و آشنایی با تار و سنتور بصورت گوشی پرداخت.

از سال ۱۳۷۰ پدر و گروه آوا را در کنسرت‌های آمریکا، اروپا و ایران (با تنبک) همراهی کرد و از ۱۳۷۸ به بعد در صحنه‌ کنسرت‌ها هم‌خوانی با پدر را آغاز کرد. همایون شجریان در کنسرت‌های بسیاری با بزرگان موسیقی به صحنه رفته و آثار زیادی را به همراه آنان در ایران و جهان منتشر ساخته است که از آن جمله می توان به آلبوم کنسرت‌های “بی تو بسر نمی شود” و فریاد” اشاره کرد که هردو اثر در سالهای ۲۰۰۳ و ۲۰۰۵ نامزد دریافت جایزه Grammy شدند.

حضور وی در به همراه گروه دستان و اجرای برنامه‌های موفق در داخل و خارج از کشور خود دلیلی است بر این ادعا. گروهی که تجربه همکاری با بزرگان بسیاری چون شهرام ناظری؛ مرحوم ایرج بسطامی و سالار عقیلی را داشت این بار تجربه همکاری با آوازه خوانی را کسب نمود که علاوه بر جوانی‌اش توانسته بود پله‌های ترقی را تا آن زمان با موفقیت طی کند. همایون تاکنون حدود هفت آلبوم رسمی روانه بازارکرده است که می‌توان اکثرآنها را از دید شنوندگان آثاری موفق تلقی کرد.

وی اولین اثر هنری خود را با نام نسیم وصل با آهنگسازی محمدجواد ضرابیان و با اشعاری از مولانا، سعدی؛ فریدون مشیری و سیمین بهبهانی در سال ۱۳۸۲ ارائه کرد. این اثر باتوجه به آنکه از تصانیف و اشعار خاصی استفاده شد؛ مورد توجه عموم علاقه‌مندان به موسیقی اصیل قرار گرفته و همایون گام اول خود را در راه آواز مستحکم‌تر برداشت. تا جاییکه تاکنون و درعرض شش سال حدود ۷ اثر در زمینه فعالیتهای مستقل از وی ارائه شده است. در فاصله این سالها او همچنین از محضر پدر نیز بهره برده و در آلبوم‌ها، آثار و کنسرتهای متعددی درکنار پدر به هنرنمایی پرداخته است.

آلبوم‌های دیگری از این هنرمند بانام‌های ناشکیبا، شوق دوست، نقش خیال، با ستاره‌ها ، خورشید آرزو‏‎، قیژک کولی از او به علاقه‌مندانش تقدیم شده است. همایون در آثار دیگری نیز حضور داشته که از آن جمله به موسیقی فیلم و سریال “آتش سبز” و “شهرآشوب” و مجموعه آثار “عبدالقادر” می‌توان اشاره کرد. آخرین آلبوم منتشر شده او آب، نان، آواز به آهنگسازی علی قمصری است.

همایون شجریان، از سال ۱۳۷۰، پدر و گروه آوا را در کنسرت‌های آمریکا، اروپا و ایران با تنبک همراهی کرد و از ۱۳۷۸ به بعد در صحنهٔ کنسرت‌ها با پدر همخوانی را آغاز کرد. زیباترین همخوانی‌های همایون با پدرش، در آلبوم بی تو به سر نمی‌شود؛ دیده می‌شود. همایون در چندین دوره کنسرت‌های خارج از کشور با بزرگان موسیقی ایران به صحنه رفته‌است.
وی نخستین کنسرت مستقل خود را در سال ۸۷ با همراهی گروه دستان آغاز کرد. به نظر می‌آید می‌توان مهمترین اتفاق در حیطه نوازندگی در زندگی همایون را تجربه حضور درکنار بزرگانی چون کلهر و علیزاده دانست که این خود نه تنها به اعتبار و شخصیت کاری وی رنگ و جلای زیباتری بخشید بلکه تبحر وی در نوازندگی تنبک را به رغم تجربه اندکش نشان داد. اگر چه برخی کارشناسان این حضور را تنها به واسطه درکنار پدر بودن و هم آوایی با وی نیز نسبت دادند که با فرض درست بودن این قضیه؛ برمنزلت و اعتبار همایون افزوده می‌گردد.

از فعالیت‌های آینده همایون شجریان می‌توان به اجرای پروژه موسیقیایی «سیمرغ» در پنج بخش با نام‌های «زادن زال»، «سام و زال»،«سیمرغ و زال»،«بازگشت زال» و «رودابه و زال» اشاره کرد. دراین اپرت، همایون شجریان سولیست خوانندگان است و درکنار سه خواننده سوپرانو و سه خواننده تنور در «سیمرغ» می‌خواند و هنرمندان دیگری همچون پژمان حدادی، بهنام سامانی، رضا آبایی، رامین عظیمیان، پویا سرابی، پژمان زاهدیان، بیتا قاسمی، بهنوش بهنام‌نیا، آوا ایوبی، سایه سدیفی، سینا آلام، سمانه باروتی، علیرضا دریایی، نیما خادم‌لو، شیما شاه‌محمدی، جلال امیرپورسعید، مسعود عابدینی، علی پژوهشگر، گلاره‌ وزیری‌زاده، مرجان روندی و … نیز در این پروژه حضور دارند.

همایون شجریان درحال حاضر چند سالی است که وی به همراه گروه دستان و دیگر هنرمندان به اجرای کنسرتهای متعدد در داخل و خارج از ایران می پردازد.

• ایلنا
• پارلمان نیوز
• ویکی پدیا

درپی لغو کنسرت تبریز، همایون شجریان توضیحاتی را منتشر کرد. این هنرمند عرصه‌ی موسیقی در توضیحاتش که در سایت دل‌آواز منتشر شده است،آورده است:

«هنردوستان گرامی وفرهیخته‌ی آذربایجان شرقی

با سلام و احترام و با نهایت تأثر از لغو کنسرت ششم و هفتم اسفند ماه در شهر هنر دوست تبریز، متاسفانه با وجود در دست داشتن مجوز رسمی اجرای کنسرت از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تهران و پس از گذراندن تمامی مراحل اداری و امنیتی از جمله بازخوانی اشعار کنسرت و بازشنوایی تمام کارهایی که قرار بود در این کنسرت اجرا گردد، در آخرین روزهای تمرین با مخالفت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی مبنی بر حضور دو نوازنده زن در گروه همنوازان حصار مواجه شدیم به طوری که عنوان گردید چنانچه خانم‌ها حذف و یا جایگزین گردند مجوز این کنسرت بلافاصله صادر خواهد شد و دیگر مشکلی وجود نخواهد داشت که طبیعتاً قبول چنین شرایطی برای ما غیر ممکن بود. بسیار متاسفیم که نتوانستیم به دیدار شما مردم فرهیخته نائل آییم.

بدون شک پیوند احساسی این هنرمندان جوان که نبوغ و اخلاق شایسته‌ی شان زبانزد همه است به‌واسطه هنر اصیل ایرانی با شما هنردوستان گرامی ناگسستنی است.

در پایان سئوال من از مسئولین محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان این است که به نظر ایشان موسیقی فاخر چه نوع موسیقی است؟ و موسیقی که سالهاست من و پدرم اجرا می‌کنیم از چه نوع است؟»

قرار بود كنسرت همايون شجريان روزهای ۶ و ۷ اسفند ماه جاری در تبريز در محل سالن فرهنگی ورزشی تراكتور سازی برگزار شود كه اين كنسرت لغو شد.

احمدی مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربايجان شرقي درباره‌ی علل مخالفت و لغو كنسرت همايون شجريان به ايسنا گفت:‌ حضور نوازندگان زن در گروه موسيقی و ظرفيت بالای سالن كه بيش از ۲ هزار نفر بود و ضريب امنيت و مديريت سالن را پايين مي‌آورد از جمله دو عاملی بود كه موجب لغو اين كنسرت شد.

وی با بيان اينكه در دولت نهم به موسيقي فاخر توجه ويژه شده است اظهار كرد: در استان آذربايجان شرقی هم خانه‌ی موسيقی وجود دارد و هم هنرستان موسيقی و جشنواره‌های موسيقی متعددی نيز برگزار شده و همه اين‌ها به شرط و شروطی انجام شده‌اند.

اين مسئول مطرح كرد: ما از آن موسيقی حمايت می‌كنيم كه فاخر باشد و شان شئون در آن حفظ شده باشد. اين استان از ويژگی خاصي برخوردار است و چون اينجا دارالمومنين است ما نمی‌توانيم مثل بعضي از استان‌های ديگر عمل كنيم.

احمدی در پاسخ به اين‌كه حضور دو نفر نوازنده‌ی زن در گروه همايون شجريان كه با رعايت كامل حجاب اسلامی در داخل و خارج از كشور بارها روی صحنه رفته و كنسرت اجرا كرده‌اند، چگونه می‌تواند بازتابی داشته باشد، اظهار كرد: وزير ارشاد، اين بخش را به عهده‌ی مديران كل گذاشته است و گفته گروه مهم نيست و ما تشخيص می‌دهيم، به هرحال هر استان برای خودش حال و هوايی دارد.