بالاترین نشان هنری تاجیکستان به آهنگساز ایرانی اهدا شد

melodymag

با رهبری آرش امینی، ارکستر اپرای شهر دوشنبه، روز جمعه ۲۷ آبان در شهر دوشنبه – تاجیکستان – به صحنه رفت.

به گزارش مجله موسیقی ملودی به نقل از روابط عمومی و اطلاع‌رسانی موسسه‌ی فرهنگی اکو، در پایان این اجرا، نشان درجه یک هنری تاجیکستان که به‌عنوان بالاترین نشان هنری وزارت فرهنگ و هنر تاجیکستان شناخته می‌شود، توسط معاون وزیر فرهنگ این کشور به آرش امینی، رهبر مهمان ارکستر اعطا شد.

آرش امینی مدیر بخش موسیقی موسسه فرهنگی اکو و مدیر هنری ارکسترسمفونیک رودکی در ایران، هفته‌ی گذشته را در تاجیکستان گذراند و با تمرینات فشرده ارکستر اپرای شهر دوشنبه را مهیای این اجرا کرد.

امینی در فرانسه در رشته مدیریت هنری و رهبری ارکستر تحصیل کرده و اهالی موسیقی از این رهبر ارکستر به‌عنوان موسیقیدانی توانمند یاد می‌کنند.

او با اجرای قطعاتی از موسیقی کلاسیک غربی و ایرانی ارکستر را به مناسبت بیستمین سال استقلال تاجیکستان شامگاه جمعه به ‌صحنه برد.

امینی در این اجرا، آریا هایی از اپرای ابن‌سینا ساخته یکی از آهنگسازان تاجیکستان، اورتور اپرای کارمن اثر ژرژ بیزه، کنسرتو برای دو ویلون و ارکستر از یوهان سباستین باخ، باخیاناس از ویلا لوبوس، دو موومان از تابلوهای ایرانی ساخته‌ی حشمت سنجری را با ارکستر اپرای شهر دوشنبه به اجرا گذاشت.

قطعه‌ی پایانی این برنامه، قطعه‌ی «ای وطن» ساخته‌ی طلب ستاراف آهنگساز تاجیک بود که با گروه کٌر و ارکستر اجرا شد. این اثر در کنکور آهنگسازی کشور ترکیه مقام اول را به دست آورده است و با ارکستراسیون گسترده خود پس از اجرا با استقبال بسیاری مواجه شد.

این برنامه را وزارت فرهنگ و هنر تاجیکستان با همکاری موسسه فرهنگی اکو در ایران، به مناسبت بیستمین سال استقلال این کشور تدارک دیده بود.

آلبوم موسیقی مردمی تاجیکستان

tajik-music

موسیقی مردمی تاجیکستان که در برگیرنده مجموعه تحقیقاتی از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۶ است در قالب یک آلبوم منتشر شد.

در این آلبوم که طی سفرهای فدریکو اسپینتی ضبط و توسط انتشارات ماهور منتشر شده است، مجموعه گردآوری شده موسیقی دانان برجسته ای از گوشه و کنار کشور با تمرکز بر موسیقی هایی که در اصطلاح محلی «خلقی» دانسته می شوند، گردآوری شده است.

به نقل از مهر، در تاجیکستان ، اصطلاح «خلقی» برای طیف وسیعی از گونه های موسیقی سنتی به کار می رود که علیرغم تفاوت های منطقه ای ، دارای یک ویژگی اصلی مشترک دانسته می شوند: متمایز بودن از موسیقی نخبگان ، مثل سوئیت های مقام کلاسیک تاجیکی، ازبکی (به ویژه شش مقام بخاری) یا موسیقی سمفونیک و اپرا. هنگامی که تاجیکستان بخشی ازاتحاد جماهیر شوروی بود، موسیقی خلقی جایگاه نمادین قابل ملاحظه ای به عنوان گواه میراث فرهنگی طبقه کارگر کسب کرد و وارد برنامه های فولکلور سازی ، نمایش صحنه ای و حرفه ای سازی دولتی شد (به استثناء گونه های موسیقی مذهبی و عبادی که، اگر حذف مشدند ، به طور وسیع به حاشیه رانده شدند) ارکسترهای سازمانی فلک به سبک شوروی تا امروز به فعالیت خود ادامه می دهند؛اما موسیقی خلقی همواره در سطح توده مردم و در شکل های سنتی تر نیز توسط موسیقی دانان حرفه ای، نیمه حرفه ای و غیرحرفه ای اجرا شده است.

موسیقی خلقی موسیقی ای است با مخاطبان و محبوبیت وسیع که نوعا در موقعیت های اجتماعی گروهی ، مثل مراسم خانوادگی ، جشن ها یا رویدادهای مذهبی اجرا می شود. آوازها و خصوصیات سبکی این کارگران عمیقا ریشه گرفته از عمل موسیقایی و تاریخ محلی و متعلق به میراث موسیقایی دانسته می شوند که اساسن به طور شفاهی انتقال یافته است. اجراکنندگان معاصر با قاموس موسیقایی و سبک هایی سروکار دارند که «سنتی» و «خلقی» تشخیص داده می شود.

این آلبوم با قطعه« نوروز عجم» آغاز می شود و با قطعات «چارگاه»، «تناور خوقند»، «تناور فرغانه»، «آهنگ های رقصی»، «فلک»، «مداح»، «فلک دشتی»، «فلک غریبی»، «دست دعا»، «آهنگ مادر»، «نوای غیجک» ادامه پیدا می کند و با قطعه «فلک» به پایان می رسد.

آلبوم پیوند با موسیقی خراسان و تاجیکستان

payvand

آلبوم موسیقی «پیوند» در دو لوح موسیقی تاجیکستان و خراسان از سوی مؤسسه‌ی «راوی آذر کیمیا» منتشر شد.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از برنا این آلبوم در دو بخش و دو لوح فشرده منتشر شده که در لوح نخست آن قطعات «یک نظر»  با آهنگ «شاه ختایی ضربی» و شعر «سبزپری»، «تک‌نوازی دوتار» شعر «گلاله هنری»، «تک‌نوازی کمانچه»، «عشق شیرین»، «یار گلم» شعر «مرتضی گودرزی»، «تک‌نوازی دوتار»، «خریدار» شعر «هما میرافشار» و «رهی معیری»، «جان نثار» با آهنگ و شعری از «اسماعیل ستارزاده»، «تک‌نوازی کمانچه» و «لیلا در واکن»  با آهنگی از «اسماعیل ستارزاده» است که سه قطعه‌ی «یار گلم»، «خریدار»  و «لیلا در واکن» به صورت تصویری و قابل پخش در رایانه است.

«مرتضی گودرزی» بخشی از آهنگ‌سازی و اجرای دوتار و آواز را برعهده داشته و اثر را با «گروه فلک» تاجیکستان ضبط کرده است.

در لوح دوم آلبوم «پیوند» که «دولتمند خال‌اف» آهنگسازی و خوانندگی آن را برعهده داشته است قطعات «ره دور مادرم» شعر «صفر محمد ایوبی»، «از رشک قدت» با شعر «یاری ونجی»، «خنده آسمان» شعر «خلیل الله خلیلی»، «تار به تار/ نسیم نوروز» شعر محلی «کولابی» و «خیام»، «بیا بیا / درآغوش» شعر «مولانا» و «شمس الدین شاهین»، «شاهنامه» با شعر «گل‌رخسار صفی اوا»، «قصیده مادر» شعر «لایق شیرعلی» و «ساربانا / بنمای رخ» شعر مولانا است. که قطعه «شاهنامه» در این اثر تصویری است که در رایانه قابل مشاهده است.

نوازندگان تاجیکی این اثر که با گروه فلک تاجیکستان همکاری داشته‌اند عبارت از رحمت الله بامات‌اف(فلوت)، روزی مد خال‌اف(رباب)، جمعه رجب اف(دوتار باس)، لایق شاه خال‌اف(قانون)، دانیال سیف الله( فلوت)، خیرالدین سعیداف(دایره) و سنگی مد خال‌اف(طبلک) هستند.

هم‌چنین در این گروه مرتضی گودرزی (آواز و دوتار ایرانی) و حسام اینانلو(کمانچه) را به عنوان هنرمندان موسیقی ایرانی در این گروه حضور داشته‌اند.

این اثر در استودیوی شهر دوشنبه تاجیکستان ضبط شده است.

از هفت اثر ماندگار موسیقی رونمایی شد

هفت اثر ماندگار موسيقي با حضور معاون هنري وزارت ارشاد، محمد سرير مديرعامل خانه موسيقي ، بابك رضايي مدير عامل انجمن موسيقي ايران و تني چند از هنرمندان موسيقايي كشور در تالار رودكي برگزارشد.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از ايرنا ، در ابتداي اين مراسم محسن شهنازدار با اشاره به رونمايي آلبوم گل مولا اظهار داشت: زورخانه و آيين پهلواني ايراني مجموعه‌اي از عناصر پيچيده و بهم تنيده‌اي است كه بخشي از آن به موسيقي اختصاص دارد.

وي افزود: آيين پهلواني ايراني و زورخانه به سه دوره عصر اسطوره كه نماد آن رستم دستان بود ، عصر تاريخي كه نماد آن پورياي ولي است و عصر معاصر كه شاخص‌ترين فرد آن تختي بشمار مي‌رود ، تقسيم مي‌شود.

شهنازدار با تاكيد بر اينكه موسيقي زورخانه يك وجه متمايزي از آيين زورخانه دارد ، خاطرنشان كرد: مرشد وجه متمايزي از آيين زورخانه است چرا كه وي علاوه بر تسلط به سازهاي ضربي و رپرتوار كلامي بايد آشنا به آيين زورخانه ، آداب مذهبي ، ادبيات ديني و شاهنامه خواني باشد.

وي گفت: در تاريخ معاصر كمتر مرشدي همچون زنده ياد محمدمرادي يافت مي‌شود كه علاوه بر داشتن تمام خصوصيات ياد شده صداي گرم و دلنشين و چهره اي كاريزماتيك داشته باشد.

شهنازدار ادامه داد: اين آلبوم به ضرب و آواز زنده ياد استاد مرشد محمد مرادي در تيرماه ‪ ۱۳ ۷۳‬در استوديو رودكي ضبط و توسط رضا جعفري و رضا صابر صدابرداري شد. بر اساس اين گزارش محمد مرادي معروف به مرشد مرادي، سال ‪ ۱۳۰۵‬خورشيدي در اصفهان متولد شد و در كودكي به خاطر علاقه در زورخانه‌اي كه مرشد گلي در آن به مرشدي مي‌پرداخت، رفت و آمد كرد. استاد مرادي در همان دوران، فنون مرشدگري را زيرنظر مرشد گلي فراگرفت و در ‪ ۱۵‬سالگي به يزد رفت. وي پس از چند دهه خواندن و نواختن ضرب زورخانه‌اي به شكلي منحصر به فرد و متمايز، سال ‪ ۱۳۷۵‬در يزد ديده از جهان فروبست.

در ادامه اين مراسم مرشد محمد كاشفي دقايقي موسيقي زورخانه‌اي را براي حاضران مراسم اجرا كرد و سپس از خانواده زنده ياد محمد مرادي توسط حميد شاه آبادي معاون هنري وزارت فرهنگي و ارشاد اسلامي ، محمد سرير مديرعامل خانه موسيقي ، بابك رضايي مدير عامل انجمن موسيقي ايران و اسماعيل سرپرست رييس هيات‌هاي باستاني تجليل و تقدير به عمل آمد.

همچنين در ادامه اين مراسم هادي منتظري آهنگساز و تنظيم‌كننده آلبوم موسيقي بختياري و نوازنده كمانچه و مسعود حبيبي نوازنده دف موسيقي دلنشيني را در تالار رودكي اجرا كردند.

بر پايه اين گزارش محمد صادق فدايي نوازنده دف ، سياوش ميركمالي نوازنده تار ، علي اصغر اسدي نوازنده پيانو به همراه سروش قهرمانلو قطعاتي را از خاطرم در آتش است را اجرا كردند.

همچنين در اين مراسم بخش‌هاي منتخبي از آلبوم‌هاي تاجيكي خنده آسماني و بهارآمد به آهنگسازي دولتمند خلف و نيز آلبوم داغلار به آهنگسازي و خوانندگي صمد اف از جمهوري آذربايجان پخش شد.

محمد جواد بشارتي پژوهشگر موسيقي نواحي نيز در اين مراسم گفت: بسياري از چالش‌ها و بحران‌هاي موسيقايي در كشور به سبب نينديشيدن در اين حوزه است.

وي با اشاره به وجود تضادهايي در سخنان هنرمندان موسيقايي كشور افزود: مخاطبان موسيقي از سويي شاهد صحبت‌هاي نااميدكننده افرادي مبني بر نابودي موسيقي ايراني هستند و از سويي ديگر شاهد توليدات بيشمار آثار در كشور قرار دارند. وي با اشاره به رونمايي آثار اظهار داشت: هر چند كه برخي از اين آلبوم ها در بازار ، از فروش بالايي برخوردار نيستند ، ولي قطعا اين آثار در صد سال ديگر نيز پويا و دلنشين خواهند بود.

در ادامه اين مراسم عبدالله سروراحمدي قطعاتي از آلبوم مبارك باد آن معراج را با ساز دوتار در تالار رودكي طنين افكند كه با استقبال گرم مخاطبان همراه شد.

بر اساس اين گزارش هفت اثر ماندگار داغلار بر مبناي موسيقي مقامي جمهوري آذربايجان به خوانندگي مهمان صمداف از جمهوري آذربايجان، خنده آسمان نگر و بهار آمد اثري از دولتمند خلف بر مبناي موسيقي مقامي تاجيكستاني، گل مولا بر مبناي موسيقي ورزش باستاني ايران كاري از مرشد محمد مرادي، معراج موسيقي مقامي تربت جام اثري از عبدالله سرور احمدي، تيام موسيقي بختياري اثري از هادي منتظري و خوانندگي سينا سرلك و همچنين خاطرم در آتش است اثري از سروش قهرمان لو دراين مراسم رونمايي شد.

مشترکات موسیقی نواحی ایران و تاجیکستان


يك محقق و پژوهشگر موسيقي گفت: موسيقي نواحي مروگي و سازندگي تاجيكستان و يزله خوان استان بوشهر از لحاظ فرم داراي شباهت هاي فراواني است.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی از باشگاه خبرنگاران منصوره ثابتي زاده پژوهشگر موسيقي افزود: موسيقي شش مقام تاجيكستان كه شامل موسيقي سنتي، كلاسيك و نواحي است از نظر اشتراكات موسيقيايي شبيه مقام هاي موسيقي ايراني است.

ثابتي زاده اظهار داشت: اين فرم از موسيقي داراي نام هاي متنوعي هستند كه با عناويني چون بدخشان، پامير، زرافشان، درواز، كرلاب، ختلان تقسيم بندي مي شوند.

وي با اشاره به انواع موسيقي نواحي تاجيكستان تصريح كرد: موسيقي عروسي كه با ساز و آواز موجود است،داراي شباهت فراواني با اين نوع موسيقي در ايران است، بخش ديگري از انواع موسيقي فلك نام دارد كه موسيقي جشن تكليف دختران با اجراي زنده و گهواره بنداز از ديگر انواع موسيقي است.

اين محقق موسيقي ادامه داد: از مشابهات موسيقي مروگي و سازندگي تاجيك با بيت خواني بوشهر ايران، ساختار سيكلي و سوئيت واژه، درآمد آوازي و انتقال ريتم كند ۸/۶ به تند از جمله شباهت ها است.

وي خاطر نشان كرد:همراهي دايره و برخي ابزار نظير زنگ، به ارائه اشعار تغزلي، توصيفي و طنز و شوخي، بافت، تلفيق و بيان موسيقيايي با الگوي كهن، تأثير و نفوذ مردمي و جايگاه بارز آن در بين اقوام و در نهايت اجراهاي گروهي و تدريجي از ديگر وجوه تشابهات است.