هنرمندان موسیقی نواحی ایران آخرین بازماندگان این سبک هستند

kaywan-saket

كيوان ساكت گفت: هنرمندان موسيقي نواحي ما بازماندگان نسلي هستند كه ديگر تكرار نمي‌شوند.

«كيوان ساكت» آهنگساز و نوازنده گفت: هر بار خبر فوت يكي از هنرمندان موسيقي محلي را مي‌شنويم كه باعث ناراحتي همه اهالي هنر و موسيقي مي‌شود. متاسفانه چند روز پيش يكي از بزرگترين سرنا نوازان خوب خراسان را از دست داديم كه اين واقعا ضايعه بزرگي براي موسيقي كشور است.
وي ادامه داد: به عقيده من اين عزيزان بازماندگان نسلي از موسيقي نواحي هستند كه ديگر تكرار نمي‌شوند.متاسفانه هيچ وقت در زندگي به آنها پرداخته نشد و به جامعه معرفي نشدند حتي از اين هنرمندان اثر هنري شايسته‌اي منتشر نشد.
اين آهنگساز بيان داشت: متاسفانه در اين سالها هيچ يك از ارگانهاي فرهنگي از هنرمندان بومي ما حمايت نكردند و اين در حالي است كه اينها گنجينه‌هاي بزرگ فرهنگ و هنر ما هستند.
ساكت در خاتمه ضمن ابراز تاسف از درگذشت غلامعلي ني‌نواز خاطر نشان كرد: ما بايد ساير هنرمندان اين عرصه را دريابيم قبل از اينكه در سوگشان ديگانمان را تر كنيم.

درگذشت دو استاد موسیقی نواحی ایران

iran-music01

در هفته‌ی گذشته دو استاد موسیقی نواحی منطقه‌ی خراسان به‌فاصله‌ی چند روز دار فانی را وداع گفتند. موسیقی نواحی کشور به علت از دست دادن دو تن از سرمایه‌های خویش سوگوار است.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی «استاد غلام‌علی نی‌نواز»، نوازنده‌ی برجسته‌ی «سرنا» در روز چهارشنبه ‌٢٢/ ‌١٠/ ‌١٣٨٩ در اثر سانحه‌ی رانندگی در جاده تربت جام – باخرز در استان خراسان رضوی دارفانی را وداع گفت.

وی در سال ۱۳۳۲ در شهر نوباخزر متولد شده بود و از سرنانوازان زبردست موسیقی نواحی به‌شمار می‌رفت.

استاد غلام‌علی نی‌نواز در جشنواره‌های بسیاری  در کشورهای اروپایی مانـند هلـند، فرانسه، بلژیک، دانمارک، سوییس و… اجرا داشته است.

وی در قطعه‌ی «از کویر تا کوه‌پایه‌های خراسان» مقام‌های سرنا را اجرا کرده است.

هم‌چنین در روزهای گذشته، یکی دیگر از چهره‌های موسیقی نواحی و مقامی خراسان دارفانی را وداع گفت.

بر اساس این گزارش «علی آبچوری ایزانلو»  قوشمه‌نواز استان خراسان‌شمالی بر اثر بیماری هپاتیت ب درگذشت.

«علی‌خان یزدانی» معروف به علی آبچوری در سال ۱۳۱۰ در روستای آبچور از توابع بجنورد در استان خراسان‌شمالی به دنیا آمد. وی از ده سالگی بدون داشتن استاد، نواختن قوشمه را فراگرفت و تا امروز به عنوان یکی از بهترین نوازندگان این ساز شناخته شده است. این هنرمند تا پیش از مرگ حسین به‌بی یکی از دایره‌نوازان، با وی نزدیک به پنجاه سال کار هنری داشتند.

آبچوری در آلبوم «شب سکوت کویر» به آهنگ‌سازی کیهان کلهر، قوشمه نواخته است.

درگذشت ۱۸ هنرمند موسیقی در سال ۸۸

امسال عرصه‌ی موسیقی جمعی از بزرگانش را از دست داد. پرویز مشكاتیان، فرامرز پایور، شهریار فریوسفی، فرمان بهبود و …. جمعی از اهالی موسیقی بودند كه در خاك آرمیدند.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی در آغاز سالی که پشت سر گذاشتیم در ۲۸ فروردین «استاد محمد حسین كیانی»، شاهنامه‌خوان شاخص و پیش‌كسوت منطقه‌ی قشقایی در ۱۰۸ سالگی درگذشت. در خرداد ماه «قادر عبداله زاده» معروف به «قال مه‌ره» از نوازندگان چیره‌دست شمشال کردستان از دنیا رفت.

در ۱۵تیر ماه درگذشت «شهریار فریوسفی» نوازنده‌ی‌ تار و سه‌تار، جامعه‌ی هنری کشور را داغ‌دار كرد. فریوسفی متولد ۱۳۳۵بود و در طول زندگی هنری‌اش از حضور استادانی چون علی اكبر شهنازی، هوشنگ ظریف و جلیل شهناز بهره‌های فراوان برد.

بر اساس این گزارش در تاریخ ۳۰ شهریور خبر درگذشت «پرویز مشكاتیان» نوازنده‌ی مطرح سنتور جامعه‌ی هنری را بهت‌زده كرد. او بر اثر ایست قلبی در منزل‌اش از دنیا رفت. «پرویز مشکاتیان» متولد ۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۴ در نیشابور بود. او به عنوان یك آهنگ‌ساز، نوازنده‌ی سنتور، استاد دانشگاه و پژوهش‌گر فعالیت بسیار موفقی در عرصه‌ی هنر كشور داشت.

تصنیف «دشتی»، «غم انگیز»، «آستان جانان»، «شیدایی»، «سرانداز»، «سرو ناز»، «بیداد»، «كرد بیات»، «رزم مشترك»، «وطن»، «ایرانی»، «چوپانی پیروزی»، «طلوع»،‌ «جان جهان»، «سركش»،«دل انگیزان»، «گل‌نوش»، «صبح است ساقیا»، «چكاد»، «افسرده حال»، «شكر و شكایت»، از جمله آثار ماندگار اوست كه با صدای شهرام ناظری، محمدرضا شجریان و… ثبت شده‌اند.

هم‌چنین «محمدرضا كاكاوندی» یكی از اعضای كانون سازندگان ساز در سانحه‌ی هوایی هواپیمایی كاسپین جان باخت. كاكاوندی سازنده‌ی ساز كمانچه در سال ۱۳۶۷ فعالیت هنری خود را در زمینه‌ی ساخت آلات موسیقی در رشته كمانچه‌سازی آغاز كرد. وی توانست در سال ۱۳۸۲ در هجدهمین جشنواره‌ی موسیقی فجر در بین نوازندگان و سازندگان كمانچه، ساز خود را به عنوان یك كمانچه‌ی برگزیده مطرح كند و لوح افتخار را به كار خود اختصاص دهد. «حسن یوسف زمانی» آهنگ‌ساز برجسته كه حدود ۱۲ سال پیش به کانادا عزیمت کرده بود نیز در مرداد ۱۳۸۸ از دنیا رفت.

به گزارش ایسنا مرحوم یوسف زمانی بیش از ۴۰۰اثر با کلام و بی‌کلام و با همکاری نوازندگان و خوانندگان مختلف (از جمله محمدرضا شجریان و نادر گلچین) ساخته است که بسیاری از آنها جزو آثار ماندگار موسیقی ایرانی به شمار می‌روند.

شهریورماه هم «سید غلامرضا دبیری» ـ نوازنده‌ی ترومبون و پیانوـ و «فرخ حدادی» ـ نوازنده‌ی تارـ را از جامعه‌ی موسیقی ایران گرفت. سید غلامرضا دبیری متولد اردیبهشت ۱۳۱۱ از فارغ التحصیلان هنرستان عالی موسیقی و نوازنده سازهای بادی بود كه سال‌ها در اركستر سمفونیك تهران عضویت داشت.

فرخ حدادی متولد ۱۳۱۷ شهرستان كرمانشاه از ۱۶ سالگی در رادیو ایران به تك‌نوازی تار پرداخت. وی هم‌چنین مقامات تنبور را نزد استادانی همچون «نور علی الهی» و «درویش امیر حیاتی» فراگرفته ودر نوازندگی تنبور صاحب سبك بود.

«مصطفی گرگین‌زاده» موسیقی‌دان پیش‌کسوت روز ۱۴ مهر در بیمارستانی در تهران از دنیا رفت. گرگین زاده متولد سال ۱۳۰۱ در یکی از محله‌های قدیمی تهران و کارمند بازنشسته راه آهن بود که آموزش‌موسیقی را در «مدرسه‌ی موزیک نظام» نزد استادانی چون «غلام‌حسین مین‌باشیان»، «سروان داود نجمی» و «ایروانی اعظم» شروع کرد.

آذر ماه با درگذشت «فرامرز پایور» آهنگ‌ساز و نوازنده‌ی برجسته سنتور ایرانی در سن ۷۷ سالگی همراه شد.

این هنرمند موسیقی متولد ۱۳۱۱ در تهران است و از سال ۱۳۲۸ تحت تعلیم «ابوالحسن صبا» قرار گرفت و پس از شش سال، موفق به فراگیری دوره‌ی كامل ردیف موسیقی ایرانی (روی سنتور) و دریافت تقدیرنامه‌ای از صبا شد.

گردآوری، تنظیم و ارائه‌ی آثار هنرمندان قدیمی موسیقی ایران مانند: «درویش‌خان»، «عارف قزوینی»، «مرتضی ‌نی‌داوود»، «عبدالله دوامی»، «علی‌اكبر شیدا» و … بخشی از فعالیت‌های گسترده‌ی پایور هستند.

«شیخ‌محمد بیابان‌گرد» پیش‌کسوت موسیقی مقامی خراسان شمالی نیز در آذر ۸۸ از دنیا رفت. شیخ‌محمد از زمان کودکی هنر نواختن موسیقی مقامی را از پدرش آموخت و در مجالس متعدد به اجرای موسیقی می‌پرداخت، وی در اکثر سازها مهارت کافی داشت و در نواختن سازهایی مانند سورنا، دهل، کمانچه، دوتار و به‌خصوص «قوشمه» از تسلط كافی برخوردار بود. وی دارای مقامهای زیادی در جشنواره‌های شهرستانی، استانی و کشوری بود و در سن ۸۳ سالگی بر اثر بیماری از دنیا رفت.

ایسنا گزارش داد: دوشنبه ۲۱ دی ماه «سیمین آقا رضی» نوازنده‌ی پیش‌کسوت ساز قانون پس از یک دوره بیماری درگذشت. این نوازنده‌ی قدیمی قانون متولد سال ۱۳۱۷ در تهران بود و سهم به‌سزایی در نشر و گسترش این ساز مهجور داشت. وی با ارکسترهای مختلف از جمله ارکستر مرحوم خالقی همکاری داشت و در تهیه‌ی آلبوم‌های متعدد با صدای خوانندگان مختلفی همکاری کرده بود. یکی از آخرین کارهای آقارضی همکاری در ساخت موسیقی فیلم روز واقعه اثر مجید انتظامی بود.

در بهمن ماه «علی اكبر مهدی‌پور دهكردی» نوازنده‌ی برجسته‌ی سرنا از دنیا رفت. استاد علی اکبرمهدی‌پور سال ۱۳۱۴ در خانواده‌ای از ایل بختیاری به دنیا آمد و نواختن سرنا، کرنا و کمانچه را در میان خانواده خود فراگرفت. او درکنار سرنانوازی گاهی نیز بنا به ضرورت دهل می‌نواخت و به تکنیک‌های موسیقی آوازی ایل بختیاری آشنایی داشت. به واسطه‌ی همین آشنایی بود که در موسیقی تیتراژ سریال «روزی روزگاری» به آهنگ‌سازی «فرهاد فخرالدینی» و به کارگردانی «امرالله احمدجو» سرنا نواخته است.

در اسفند ۸۸ «ملا کمال‌خان هوت» خواننده و موسیقی‌شناس بزرگ سیستان‌وبلوچستان در سن ۶۸ سالگی به دلیل ضعف جسمی در شهرستان «چابهار» از دنیا رفت.

ملا کمال‌خان به سبك پهلوانی می‌خواند و آثار او از اصیل‏ترین و قدیمی‏ترین گونه‏های موسیقی بلوچی محسوب می‌شود و اعتبار و ارزش بسیاری نزد بلوچ‏ها دارد. دوران كودكی او در روستا و آزادانه در دل طبیعت به مكاشفه‌ی محیط و بازی گذشت. او در نوجوانی متوجه علاقه و گرایش خود به موسیقی وشعر شد. شعرها وملودی‌ها را به خاطر می‌سپرد و می‌خواند.

گفته می‌شود كمال خان از محبوبیت و معروفیت زیادی در بلوچستان برخوردار است، تا ‌آنجا كه برخی از موسیقی‌دوستان خود را مرید كمال خان می‌دانند و در بیشتر خانه‌ها آثاری ازاجراهای استاد وجود دارد.

«تهمورث کشکولی» خواننده‌ی برجسته موسیقی محلی قشقایی نیز در اسفند ۸۸ بر اثر ایست قلبی در شیراز درگذشت. کشکولی وسعت صدایی منحصر به فردی داشت و تنها کسی بود که همراه با ساز سرنا و در گام‌های بالای این ساز توانایی اجرای آواز داشت که در نوع خود بسیار عجیب بود. او همچنین در خوانندگی لری نیز از توانایی ویژه ای برخوردار بود.

«فرمان بهبود» نوازنده و مدرس پیشكسوت پیانو نیز اسفند ماه از دنیا رفت. او از موسیقی‌دانان فارغ التحصیل از هنرستان عالی موسیقی بود که سال‌ها در محضر «امانوئل ملیک اصلانیان» و خانم «اقلیا کمباجیان» آموزش دیده بود.

«استاد حسان اگزار چنانی‌زاده» نوازنده‌ی چیره‌دست و حماسه‌خوان پرآوازه دو روز پس از نواختن در بیست‌وپنجمین جشنواره‌ی موسیقی فجر درگذشت. استاد چنانی زاده از ۱۲ سالگی به خوانندگی و نوازندگی روی آورد که در واژگان بومی به آن «شاعری» می‌گویند. او بیت‌خوان حماسی خوی و بیت خوان آل‌الله است و هنر شاعری در خانواده آنان موروثی است.

چنانی‌زاده نزد بزرگانی نظیر «اکران شروبه» که سبک خواندن در خوزستان را تغییر داد آموزش دید. و هم به «بیت‌ها» و هم به «سطور» آشنایی کامل داشت.

و بالاخره در سال ۸۸ «حجت‌الله البرزی» عضو پیوسته‌ی كانون نوازندگان سنتی خانه‌ی موسیقی و نوازنده‌ی تمبك هم درگذشت.