
آلبوم موسیقی سرودهای قدیمی ایران با گردآوری و اجرای پیانوی «منوچهر صهبایی» از سوی موسسهی ماهور منتشر شد.
به گزارش مجلهی موسیقی ملودی، آهنگسازان این آلبوم موسیقی «آلفرد ژان-باتیست لومر»، «غلامرضا مینباشیان»، «علیمحمد خادممیثاق»، «غلامحسین مینباشیان»، «فریدون فرزانه» و «ضیا مختاری» هستند.
منوچهر صهبانی که گردآوری آثار و اجرای پیانوی آنها را در این آلبوم برعهده دارد در مورد اثر مینویسد: « در دههى ۱۳۷۰ شمسى، زمانى كه مشغول تحقيق در زمينهى موسيقى چندصدايى ايران به منظور ارائهى دومين تز دكتراى خود به دانشگاه استراسبورگ (فرانسه) بودم، در كنار آثار متعدد براى اركستر سمفونيك و يا گروههاى مختلف موسيقى مجلسى، به قطعاتى براى پيانو دست يافتم. مهمترينِ اين آثار مجموعهاى بود به نامِ «آوازها و تصنيفهاى ايرانى» اثر آلفرد ژان باتيست لومر. اين آثار را كه قبل از سال ۱۹۰۰ ميلادى تصنيف شده بودند، اينجانب در دههى ۱۳۷۰ شمسى براى اولينبار در سوئيس اجرا و ضبط و در سال ۱۳۸۲، با همكارى مؤسسهى فرهنگى هنرى ماهور، در تهران منتشر كردم. گروه دوم از اين آثار قطعاتى بودند كه قبل از سال ۱۳۲۰ شمسى بهعنوان »سرود« بهوسيلهى موسيقيدانان آن زمان نوشته و سپس اكثر آنها، بدون اينكه اجرا شوند، به دست فراموشى سپرده شده بودند. در آلبوم حاضر با تعدادى از اين آثار آشنا مىشويد.
در كتابهاى تاريخ موسيقى و رسالهها آمده است كه در سال ۱۲۵۲ شمسى (۱۸۷۳ ميلادى)، در مراسم ميهمانىاى كه ملكه ويكتورياى انگلستان به افتخار ناصرالدينشاه قاجار در قصر ويندسُر برگزار كرده بود، سرود ملى ايران نواخته شد. اين سرود تا سال ۱۲۸۸ شمسى، يعنى تا آخر سلطنت محمدعلىشاه قاجار، سرود ملى ايران بود. پس از جستجوى زياد، به يك نتنوشت براى پيانو از يك سرود ملى دست يافتم كه حدس مىزنم مىتواند همان سرودى باشد كه به آن اشاره شد. متأسفانه تابهامروز هيچ نتنوشتِ اركسترىاى از اين اثر نيافتهام. در اينجا سعى كردهام نسخهى پيانويى، كه تنها نتنوشتِ اصلى از اين اثر است، را بدون هيچ تغييرى اجرا كنم (قطعهى ۱). هرگونه سازآرايى و يا شعرگذارى جديد بر روى اين اثر مىتواند به اصالت آن صدمهى جبرانناپذيرى وارد آورد.
در سال ۱۲۸۸ شمسى، زمان سلطنت احمدشاه قاجار، سرود ملى جديدى بهوسيلهى غلامرضا مينباشيان تصنيف شد (قطعهى ۲) كه دومين سرود ملى ايران و اولين سرود ملى بعد از انقلاب مشروطيت است.
علیمحمد خادمميثاق يكى از بزرگترين خدمتگزاران به موسيقى ايران بود. در كنار فعاليتهاى ديگر هنرى، او قطعات متعددى تصنيف كرد كه از ميان آنها هشت سرود (قطعههاى ۳ تا ۱۰) در اين مجموعه معرفى شدهاند.
«سرود فوزيه» و سرود «جشن درختكارى» (قطعههاى ۱۱ و ۱۲) از ساختههاى غلامحسين مينباشيان است.
قطعههاى ۱۳ و ۱۴ در اين مجموعه هر دو نامِ «سرود هواپيمايى» دارند و گويا هر دو اثر براى مناسبت خاصى نوشته شدهاند. قطعهى ۱۳ اثر فريدون فرزانه است كه بهخاطر دارم در اولين سالهاى تحصيلات موسيقىام، يعنى اواسط دههى ۴۰، استاد سلفژ هنرستان عالى موسيقى بود. قطعهى ۱۴ اثرى است از ضياء مختارى.
يكى از بزرگترين خدماتى كه اين موسيقيدان به تاريخ موسيقى كشورمان كرد اهداى نسخهاى از مجموعهى «آوازها و تصنيفهاى ايرانى» اثر لومر به روحالله خالقى بود. در آذرماه ۱۳۳۳، يك نسخهى چاپى از آن اثرِ ۵۰ صفحهاى از طرف ضياء مختارى به روحالله خالقى اهدا شد. خالقى اين مجموعه را در كتابخانهى هنرستان ملى موسيقى، با شمارهى ۳۱۴، ثبت كرد. پشت جلد آن مجموعه جملهى اهدايى و تاريخ آن از طرف ضياء مختارى و شمارهى فهرست كتابخانه از طرف روحاللَّه خالقى ديده مىشود. آن مجموعه را اينجانب از روى كپى نسخهى اصل، كه بهوسيلهى فرهاد فخرالدينى در اختيارم قرار گرفت، اجرا و ضبط كردم. اگر سخاوتمندى ضياء مختارى و درستكارى روحالله خالقى و دوستى فرهاد فخرالدينى نبود، براى من دستيابى به آن اثر غيرممكن مىشد و در نتيجه آن مجموعهى بسيار مهم، كه يكى از اسناد پراهميت موسيقى ايرانى و يكى از اولين نتنويسىهاى آوازها و تصنيفهاى موسيقى كشورمان است، مثل بسيارى از آثار پرارزش ديگر كه براى هميشه مفقود شدند، هرگز بهصورت كامل و اصيل اجرا و بر روى سىدى نمىآمد تا براى هميشه ماندگار بماند.
اميدوارم با انتشار مجموعهى «سرودهاى قديمى ايران» شمعى، هرچند كمنور، در راه موسيقى چندصدايى ايران روشن و بدينوسيله خدمتى ناچيز به موسيقى كشورمان كرده باشم.»