
بحث و جنجال مانند دیگر نشستهای خبری ارکستر سمفونیک تهران چاشنی جلسهای بود که در تالار رودکی برگزار شد.
بابک رضایی که بعد از تمرین ارکستر سمفونیک تهران به رهبری ماتیاس سباستین کروگر، سرگروههای ارکستر سمفونیک تهران و نیز مایستر ارکستر که ارسلان کامکار بود، در کنار خود نشانده بود، قصد داشت از زبان اعضای ارکستر وضعیت کنونی ارکستر اعلام شود و عنوان کرد: «اینها سالیان سال در ارکستر سمفونیک نواختهاند و باید امروز مشخص شود که آیا کسی قصد دارد با جاهطلبی شرایط ارکستر سمفونیک را برهم بریزد یا نه.»
بخشی از بحث و جدالهای امروز بیشتر مانند جلسات گذشته به اظهارات منوچهر صهبایی، رهبر پیشین ارکستر سمفونیک تهران اختصاص یافت و دستمزد رهبر، دستمزد اعضا، دلیل نداشتن اجرای عمومی نازنین آقاخانی، سن کم ماتیاس کروگر بحثهایی مطرح شد.
بابک رضایی جلسه را با اعلام اینکه ارکستر سمفونیک تهران از ۲۸ تا ۳۰ مهرماه در تالار وحدت در ساعت ۲۱ به روی صحنه میرود، آغاز کرد و افزود: «بعد از مدتها که ارکستر سمفونیک تهران یک رهبری خارجی نداشته، از ماتیاس کروگر دعوت کردیم تا گروه را همراهی کند.»
او سپس از رهبر ارکستر خواست خود را معرفی کند و کروگر بیان کرد: «من کار موسیقی را در سن شش سالگی با ساز پیانو آغاز کردم و سپس در دانشکدهی آهنگسازی در شهر کلن به تحصیل ادامه دادم و در کنسواتوار پاریس رشتهی آهنگسازی را به پایان رساندم و سپس کار رهبری موسیقی را در فرانکفورت آموختم و تحصیلات تکمیلیام را در سوئیس انجام میدهم و تا چند ماه آینده، به عنوان پروفسور مهمان در اتریش به تدریس خواهم پرداخت.»
او که با افتخار خود را ۳۰ ساله میخواند، افزود: «مهمترین بخش کارهای من را موسیقی معاصر به خود اختصاص داده و همزمان به رپرتوار موسیقی کلاسیک میپردازم و به عنوان یک رهبر و آهنگساز آزاد فعالیت میکنم.»
او تمرینات هفته اول ارکستر را بسیار رضایتبخش دانست و گفت: «تمام قطعات را به خوبی نواختیم و بسیار جالب است که ارکستر سمفونیک تهران نوازندگان جوانی دارد و پتانسیل بالایی در آنهاست و آیندهی خوبی خواهد داشت.»
حرفهای کروگر که به پایان رسید، کمکم جدالها شروع شد و جلسه با سوالی درباره دستمزد این رهبر جوان آلمانی ادامه یافت که رضایی گفت: «دستمزد او ۲۰۰۰ دلار است.»
رضایی در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره اینکه حالا که بعد از سالها قصد داشتیم یک رهبر خارجی برای ارکستر سمفونیک دعوت کنیم چرا یک رهبر شاخص و معروف دعوت نشد، بیان کرد: «به نظر شما میتوان در یک زمان کوتاه رهبر شاخص دنیا را راضی کرد که به ایران بیاید؟»
او افزود: «حضور رهبران شاخص جزو برنامههای قطعی ماست، اما مراحلی دارد که باید طی شود و برنامههای بسیاری از این رهبران تا سه سال آینده پر است.»
او سپس در تایید ماتیاس کروگر بیان کرد: «قرار نیست همه رهبران رزومههای آنچنانی داشته باشند. رهبری ارکستر در اروپا یک رشتهی دانشگاهی است و هزاران نفر در آن تحصیل میکنند. کروگر کارش را بلد است و با رپرتوارهای روز دنیا کار میکند.
وی در ادامه نام قطعاتی را که قرار است در کنسرت این گروه اجرا شود، ذکر کرد و گفت: «این قطعات سالهاست که اجرا نشدهاند. برای مثال قطعهای که از استاد حنانه اجرا میشود ۲۰ سال است که در ایران اجرا نشده و سمفونی ۳۴ موتزارت نیز برای اولینبار است که در ایران اجرا میشود.»
از اینجا به بعد جلسه تقریبا همه بحثها به منوچهر صهبایی مرتبط بود. او در مصاحبه اخیر خود با یکی از رسانهها وضعیت ارکستر سمفونیک تهران را ضعیف عنوان کرده بود.
موضوع قراردادهای پروژهای اعضای ارکستر سمفونیک تهران از ابتدای سال ۸۹ یکی از مباحثی بود که خبرنگاران آن را دلیل خستگیهای نوازندگان ارکستر سمفونیک دانستند که بابک رضایی اینگونه جواب داد: «از سال ۸۵ که وارد انجمن موسیقی شدم، هیچ یک از اعضای ارکستر به جز هفت نفری که نیروی رسمی وزارتخانه بودند هیچ کدام از آنها پرونده که هیچ، یک تکه کاغذ هم نداشتند. از سال ۸۵ به بعد در انجمن موسیقی با حمایت دفتر موسیقی و معاونت هنری وقت تلاش کردیم این شرایط را تغییر دهیم و برای سه گروه موسیقی فعال یعنی ارکستر سمفونیک، گروه کر و ارکستر ملی قرارداد سالیانه و ثابت بستیم که از آن زمان بیمه همه اعضا نیز پرداخت شد و از آن سال به بعد ارکستر سمفونیک تهران بهترین وضعیت اداری را داشته است.»
او با اشاره به اینکه منوچهر صهبایی عنوان کرده بود، برای بیمهشدن اعضای ارکستر سمفونیک بسیار زحمت کشیده، گفت: «کذب محض است، تکذیب میکنم. صهبایی که اصلا در سال ۸۵ در ارکستر حضور نداشت و آن زمان نادر مشایخی رهبر ارکستر بود.»
در ادامه این نشست ارسلان کامکار، مایستر ارکستر سمفونیک تهران از اینکه در ابتدای جلسه خبرنگاران به بابک رضایی گفته بودند نوازندگان همفکر با خودش را در این نشست آورده ابراز ناراحتی کرد و گفت: «من چنین شخصیتی ندارم و همیشه رای خودم را دارم و نظر خودم را میدهم.»
ارسلان کامکار بیان کرد: «من هم قبول دارم که رهبر خارجی میتوانست فردی بهتر از ماتیاس کروگر باشد، اما این یک شروع است. ما پیش از این با رهبرانی چون علی رهبری، لورییس چکناواریان و نازنین آقاخانی تمرین کردیم که دربارهی آقاخانی باید بگویم او بسیار واردتر از منوچهر صهبایی بود و هیچ ادعایی نداشت و با فروتنی کار میکرد و در با ۱۰ روز تمرینی که با او داشتیم، کیفیت ارکستر بالا رفت.»
کامکار تاکید کرد: «مهارت رهبر فقط ۴۰ درصد کار است و شخصیت، متانت و چگونگی برخورد با نوازندگان رهبر از مهارت او مهمتر است. رهبری که خودش را ماورایی و نوازندگان را پست ببیند، اعضای ارکستر نمیتوانند با او کار کنند.»
وی با بیان این که «بیانصافی نمیکنم منوچهر صهبایی نیز رهبری خوبی بود» ابراز عقیده کرد: «اما به دلیل آنکه خودش را ماورایی میدید نوازندگان ارکستر رقبت کار کردن با او را نداشتند و آنچه که ادعا میکرد نبود.»
مایستر ارکستر سمفونیک تهران بیان کرد: «منوچهر صهبایی که همیشه عنوان میکرد یک مدرک پروفسوری و دو مدرک دکترا دارد، نباید اشتباه میکرد؛ من رهبر نیستم، اما میفهمم که کسی اشتباه میکند یا نه. در مقایسه منوچهر صهبایی و نازنین آقاخانی باید بگویم که آقاخانی مسلطتر بود.»
او در پاسخ پرسش خبرنگاران درباره کیفیت کار ماتیاس کروگر بیان کرد: «من دو جلسه در تمرین حضور داشتم و هنوز از او ضعفی ندیدم، اما تعارفی ندارم و اگر اشتباهی ببینم خواهم گفت.»
بابک رضایی نیز بیان کرد: «تمام اعضای ارکستر سمفونیک از رهبری ماتیاس کروگر راضی بودند، اما این روزها متاسفانه کسانی در رسانهها اظهار نظر میکنند که یک بار هم در ارکستر سمفونیک ساز نزدهاند.»
در این میان یکی از خبرنگاران درباره ارکسترهای که ماتیاس کروگر با آنها همکاری کرده است، پرسید که او پاسخ داد و دوباره موضوعی درباره اینکه آیا او فردی حرفهای است یا نه، مطرح شد و سهیل دهبستی از سرگروهان ارکستر سمفونیک بیان کرد: «رهبری ارکستر با مربی تیم فوتبال فرق دارد. ما هم یک ارکستر درجه یک نیستیم که رهبر درجه یک داشته باشیم.»
او در بخشی دیگر از سخنانش افزود: «درست است ما در ارکستر نوازندگان خوبی داریم، اما منظور من از ارکستر درجه یک ۱۰ ارکستر اول دنیاست که ما در شمار آنها قرار نمیگیریم. به علاوه ۹۰ درصد رپرتوار ماتیاس کروگر را تا به حال نوازندگان ارکستر سمفونیک در تمرین با رهبران پیشین ننواختهاند و او جوانی است که کارش را بلد است و باید این نوع قضاوتها را به بعد از اجرای ارکستر سمفونیک موکول کنیم.»
مدیر عامل انجمن موسیقی در این نشست بیان کرد: «از فروردینماه قصد داریم تمام برنامههای یکسال ارکسترسمفونیک را در کتابچهای منتشر کنیم تا کاملا مشخص باشد که ارکسترسمفونیک در چه روزهایی اجرا خواهد داشت.»
او بیان کرد: «سال گذشته که منوچهر صهبایی رهبر ارکستر بود، ارکسترسمفونیک فقط ۹ اجرا داشت که به دروغ ۱۹ اجرا عنوان شد، چون پنج اجرای سمفونی مقاومت به رهبری مجید انتظامی و پنج اجرای اروپا نیز به آنها افزوده شده بود، ولی امسال ارکستر سمفونیک تهران در شش ماههی نخست سال و بدون احتساب سمفونی مقاومت ۱۹ کنسرت به روی سن رفته است. به علاوه بعد از کنسرت به رهبری ماتیاس کروگر با سه روز فاصله یک رپرتوار جدید و پس از آن با پنج روز فاصله یک رپرتوار دیگر با رهبران جدید اجرا خواهد شد.»
او به حسین شریفی، نوازنده ترومبن اشاره کرد و گفت: «در زمان رهبری منوچهر صهبایی، نوازندگانی چون بردیا کیارس، حسین شریفی، پدرام فرد یوسفی، علیرضا خورشیدفر و حتی ارسلان کامکار نیز کمکم کنار گذاشته شده بودند و او عدهای را از ارکستر بیرون کرده بود.»
حسین شریفی نیز در ادامه صحبتهای رضایی بیان کرد: «من با افتخار زمان منوچهر صهبایی از ارکستر اخراج شدم. همانطور که بعد از من شش نفر دیگر و بعد از آنها ۲۳ نفر دیگر نیز اخراج شدند.»
وی در ادامه ابراز عقیده کرد: «بزرگترین اشتباه ارکستر سمفونیک دعوت از منوچهر صهبایی بود؛ چرا در آن زمان هیچ کس نپرسید که وقتی بهترین نوازندگان را در کشور داریم، چرا نوازندهی خارجی باید به ارکستر بیاید؟»
شریفی افزود: «هفته پیش با من تماس گرفتند و گفتند دوباره به ارکسترسمفونیک باز گردم که با علاقه قبول کردم و میبینم آن اعصابخوردی که قبلا در ارکستر بود دیگر وجود ندارد و از این به بعد باید کمک کنیم که رهبران بهتری به ارکستر بیایند.»
نداشتن کنسرت عمومی نازنین آقاخانی یکی از بحثهای مطرحشده در نشست خبری امروز بود و بابک رضایی درباره دستمزد تمرین ده روزه او با ارکسترسمفونیک و یک اجرای خصوصی گفت: «نازنین آقاخانی ۱۰۰۰ دلار دستمزد گرفت» و افزود: «قرار نبود او کنسرت داشته باشد. بعد از اجرای شهرداد روحانی ۱۲ روز فرصت داشتیم و برای اینکه ارکستر بیکار نماند و سطح کیفیت نوازندگی اعضا پایین نیاید، از او خواسته شد برای تمرین به ارکستر بیاید.»
در ادامه صحبتهای رضایی، خبرنگاران از بابت اینکه برای اجرای اختصاصی نازنین آقاخانی دعوت نشده بودند، اعتراض کردند و پرسیدند که این کار آیا به دلیل زن بودن رهبر ارکستر انجام شده است؟ و او هم تقصیر را بر گردن تالار وحدت انداخت که برای دعوت از خبرنگاران خود اقدام میکند و دعوت از خبرنگاران برعهدهی انجمن موسیقی نیست.
البته رضایی در بخشهای دیگری از سخنانش گفت که دستمزد او ۶۰۰۰ دلار بوده است و او در مذاکرهای که انجام داده بر سر ۱۰۰۰ دلار توافق شده است.
رضایی هم چنین از انتشار سیدی اجرای شب دوم شهرداد روحانی در تالار وحدت خبر داد و گفت: «این چهار سیدی اکنون توسط شهرداد روحانی مراحل میکس و مسترینگ را میگذراند و به زودی منتشر خواهد شد.»
رضایی همچنین گفت: «در تماسی که با شهرداد روحانی داشتم، او بیان کرد که سیدیهای ارکسترسمفونیک تهران را به تعدادی از جشنوارههای بینالمللی در لندن داده تا این ارکستر در دورهای بعدی این جشنوارهها شرکت کند.»