گفت‌وگو با «رجیب چاکرابورتی» نوازنده هندی گروه دستان

rajeeb

نوازنده هندی گروه موسیقی دستان می‌گوید: من عاشق ایران هستم و غذاهای ایرانی را بسیار دوست دارم.

راجیب چاکرابورتی نوازنده هندی که با ساز سارور گروه دستان را در کنسرت اخیر این گروه همراهی کرد، می‌گوید: من عاشق ایران هستم و غذاهای ایرانی را بسیار دوست دارم.

وی درباره شروع همکاری خود با این گروه اظهار کرد: شانزده سال پیش زمانی که از طریق موسیقی با حمید متبسم هم‌کلام شدم، تجربه‌های زیبایی در این همکاری شکل گرفت. از روز اول هم‌نوازی‌ها به سادگی رخ داد و الگوهای مشترک زیادی که بین موسیقی دو ملت بود، این کار را راحت‌تر می‌کرد.

وی ادامه داد: ارتباط بسیار خوبی بین من و اعضای گروه بسیار خوب دستان شکل گرفت و تجربه مفیدی برای من به وجود آمد.

در این نشست، پژمان حدادی نوازنده سازهای کوبه‌ای نیز در این نشست که صحبت‌های چاکرابورتی را ترجمه می‌کرد، گفت: ارتباط حسی بین اعضای یک گروه موسیقی، ساختار کار آن گروه را تشکیل می‌دهد و آن را به نتیجه می‌رساند. اگر همه چیز قراردادی و کلیشه‌ای صورت گیرد، نتیجه‌اش کمرنگ شدن ماهیت هنر است. هر چند در بین گروه‌های موسیقی ایران این موضوع کمابیش وجود دارد اما بهتر است که به ارتباط حسی اعضای گروه بیشتر توجه شود. این موضوع، نتیجه همکاری ما با راجیب چاکرابورتی است.

وی در ادامه بیان کرد: من با موزیسین‌های متعددی از کشورهای دیگر همکاری داشته‌ام و با ریتم‌های ملل مختلف آشنایی پیدا کرده‌ام اما همواره تاکید من بر ریتم‌های موسیقی ایرانی است که از قدمت‌ بالایی نیز برخوردارند.

تبادل موسیقایی ایران و هند از دیدگاه پیمان ناصح‌پور

music-01_0

مجله‌ی موسیقی ملودی: کنسرت گروه دستان از تاریخ ۱۹ تا ۲۵ خرداد ماه سال جاری در تهران برگزار شد. این گروه با وجود «رجیب چاکرابورتی» نوازنده‌ی هندی موسیقی هند را در ایران معرفی کرد. به همین بهانه، دکتر «پیمان ناصح‌پور» فرزند استاد «نصراله ناصح‌پور» مطلبی را نگاشته است که در ادامه می‌خوانیم:

« کهنگی تبادل فرهنگی دو فرهنگ باستان ایران و هندوستان به پیش از اسلام بر می گردد. در روایت های تاریخی – جدا از اینکه این روایات تا چه مقدار به حقیقت نزدیک باشد – آمده است که پادشاه ایران، بهرام گور بنا به درخواست مردم ایران از پادشاه هندوستان می خواهد دوازده هزار نوازنده به ایران بفرستد تا آنها برای مردم بنوازند و مردم ایران را شاد کنند. آنهایی‌ که با موسیقی هند آشنایی دارند، به خوبی می دانند که موسیقی کلاسیک هند به دو گروه موسیقی شمال هند یا «هندوستانی سانگیت» و موسیقی جنوب هند یا «کارناتیک سانگیت» بخش می شود و موسیقی شمال هند، بنا بر نظر بسیاری از پژوهشگران موسیقی به شدت تحت تاثیر موسیقی ایران است و بسیاری از این تاثیرها با نماد شاعر هندی پارسی‌گوی، امیر خسرو دهلوی (۶۵۱ – ۷۲۵ هجری قمری) به عنوان سازنده ی ساز طبلای هندی و مخترع سبک خیال و ترانه در موسیقی هندی و در نهایت به عنوان پدر موسیقی قوالی مطرح می شود.
از طرفی دیگر حضور راگاهای هندی در ردیف موسیقی ایرانی مثل رامکلی، دناسری، راک کشمیر، راک هندی و راک عبدالله نیز نشان از تاثیر موسیقی هندی بر موسیقی دستگاهی ایرانی دارد.
در این میان شاید اولین چیزی که به ذهن برسد، آوردن سازهای موسیقی هندی به موسیقی پاپ ایران پیش از انقلاب از سوی «عباس مهرپویا» (۱۳۰۶ تهران – خرداد ۱۳۷۱) خواننده و آهنگساز ایرانی است. اگر کسی به کارهای عباس مهرپویا گوش کند حضور سازهای هندی مانند سه تار هندی، طبلای هندی، سارنگی، دهلک و … می شود. جا دارد اینجا از دو هنرمند دیگر که مانند مهرپویا برای یادگیری موسیقی هندی، جور هندوستان را کشیدند و به آن سرزمین عجایب سفر کردند نامی ببریم:
۱- شاپور (ابو الفضل) رجبی، نوازنده ی سه تار هندی و شاگرد استاد «آرویند پاریکه» که از قدیمی ترین شاگردان استاد ولایت خان است. شاپور رجبی چند سال پیش به دلیل بیماری سرطان درگذشت.
۲- علی بروجردی، نوازنده سه تار هندی، از شاگردان استاد عثمان خان که از کارمندان عالی رتبه شرکت نفت بود. علی بروجردی در اوایل انقلاب نواری را باهمراهی و نوازندگی طبلای درشن آنند درآورد و چندین کنسرت موسیقی هندی نیز در ایران اجرا کرد.
در این‌که در چند دهه اخیر بسیاری از موسیقیدانان ایرانی مسحور زیبایی موسیقی هندی شده اند و حتی در موسیقی ایرانی‌شان رنگ موسیقی هندی دیده می شود شکی نیست (به عنوان مثال گوش کنید به یکی از تکنوازی های تار محمد رضا لطفی در دستگاه چهارگاه) ولی پس از انقلاب، اولین کسی که از طبلا به صورتی آشکار در همراهی ساز خود استفاده کرد، نوازنده ی خوش ذوق سه تار ایرانی، «مسعود شعاری» است که همواره مشغول به سیر در موسیقی های گوناگون کشورهای همسایه بوده است. بدیهی است که مسعود شعاری با نوازندگی زیبای خود و با استفاده از طبلای هندی درشن آنند، حضور موسیقی هندی را در ایران پررنگ تر کرد.
این یادداشت کوتاه را که به بهانه ی کنسرت گروه دستان در تالار وحدت ایران قلمی شد با این نکته به پایان می برم که استفاده از ساز سارود هندی در گروه دستان به سرپرستی حمید متبسم نشانه ی دیگری از حضور موسیقی هندی در موسیقی ایرانی پس از انقلاب است.»

  • دکتر پیمان ناصح‌پور/ مجله‌ی موسیقی ملودی

گروه دستان آلبوم «به‌نام گل‌سرخ» را اجرا می‌کند

dastaan-album

در آستانه بيست سالگی تاسيس گروه «دستان» اين گروه در سال آینده‌، آلبوم «به‌نام گل سرخ» را با صدای سالار عقيلی و پروژه‌‌ی دو صدایی جديدی را با سپيده رئيس سادات و محمد معتمدي اجرا خواهد کرد.

گروه «دستان» سال ۱۳۷۰ شمسي برابر با ۱۹۹۱ ميلادي تاسيس شد و در اين مدت کنسرت‌هاي متعددي در مراکز فرهنگي و فستيوال‌هاي بزرگ جهاني از جمله بخش فارسي راديو آلمان DW، راديوغرب آلمانWDR ، راديو برلين SFB ، راديو فرانکفورتHR2 ، خانه فرهنگ‌هاي جهان در برلين، فستيوال فاز مراکش، فيلارموني کلن، فيلارموني ارونج کانتي، تاتر شهر پاريس و بسياري از فستيوال‌هاي به‌نام اروپا وآمريکا برپا كردند.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از ایسنا، برپايي کنسرت با ارکستر سمفونيک بي بي لندن و ارکستر فيلارمونيک شهر ليژ در بلژيک نيز از ديگر دستاوردهاي گروه دستان در اين مدت محسوب مي‌شود.

ضبط آثار آهنگسازان گروه و برخي از آهنگسازان ديگر و انتشار آلبوم‌هايي همچون «بوي نوروز» ، «ساز نو آواز نو» ،«سفر به ديگر سوي»،«حنائي» ،«سه نوازي دستان»،«شوريده»(برنده عنوان شوک موسيقي از مجله موسيقي لوموند و جايزه بهترين موسيقي سال ۲۰۰۳ از وزارت فرهنگ فرانسه )،«گل بهشت»، «لوليان» ،«ماه عروس»، »«درياي بي پايان»، «غژک کولي» و «خورشيد آرزو»( برنده جايزه نقد صفحه از آلمان)، «به نام گل سرخ» و «نغمه زير خاکستر» نيز از ديگر دتاسوردهاي اين گروه در آستانه بيست سالگي‌ است.

گروه دستان قصد دارد در برنامه جديد خود آلبوم «به نام گل سرخ» اثر حميد متبسم را که دو سال پيش در ايران منتشر شد و در بهار سال جاري در اروپا با موفقيت به اجرا درآمد، خرداد ماه سال ۱۳۹۰ در تهران و چند شهرستان ايران به صحنه ببرد.

در اين اثر رجيب چاکرابورتي – نوازنده تواناي هندي- گروه دستان را همراهي خواهد کرد و برگزار کننده اين کنسرت شرکت «نقطه تعريف» (منتشر کننده اين سي دي ) خواهد بود.

همچنين گروه دستان پروژه تازه‌اي را به آهنگسازي سعيد فرجپوري و حميد متبسم با صداي «سپيده رئيس سادات» و «محمد معتمدي» در دست تهيه دارد که قرار است سپتامبر سال ۲۰۱۱ در کانادا و آمريکا به صحنه برود.