سریال رفت و آمد‌های رهبران ارکستر به ایران زمانی کلید خورد که منوچهر صهبایی بعد از دو سال رهبری ارکستر سمفونیک تهران ایران را ترک کرد.
به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از خبرآنلاین، با رفتن صهبایی هر از گاهی مسولان انجمن موسیقی کنار رهبر جدیدی نشستند تا او را به خبرنگاران خوزه موسیقی معرفی کنند، رهبرانی که نیامده بار سفر بستند تا همچنان این سریال ادامه یابد.
آخرین رهبر ارکستر سمفونیک تهران از ایرلند آمد، کسی که اتفاقا می‌گفتند کارنامه پر و پیمانی دارد، اما حالا شنیده می‌شود او هم به زودی جای خود را به شهداد روحانی می‌دهد.
این خبر البته هنوز در حد شایعه است و هیچ یک از مدیران حوزه موسیقی وزارت ارشاد و انجمن موسیقی آن را تایید نکرده‌اند، اما با حال و روزی که ارکستر سمفونیک طی این ماه ها داشته اصلا بعید نیست این اتفاق هم به زودی رخ دهد. حالا ممکن است فقط در این بین جای نام‌ها عوض شود، مثلا شهداد روحانی نیاد و یک رهبر ایرانی یا خارجی دیگر چوب دست هدایت تنها ارکستر سمفونیک ایران را به عهده بگیرد.
مهمانانی که می‌آیند و می‌روند
در همه جای دنیا ارکسترهای بزرگ به دو شیوه اداره می‌شوند و برنامه اجرا می‌کنند. آنها رهبر دائمی دارند که ارکستر را تمرین می‌دهد، برنامه اجرا می‌کند و گاهی اوقات جایش را به رهبری مهمان می‌دهد تا آن رهبر به همراه ارکستر برنامه‌ها را اجرا کند.
در ایران هم تا زمان حیات زنده‌یاد فریدون ناصری وضع به همین منوال بود. او رهبر دائمی ارکستر بود و هر از گاهی هم رهبری به ایران می‌آمد و مدتی با ارکستر تمرین میکرد و دست آخر برنامه‌ای را اجرا میکرد و می‌رفت.
بعد از مرگ فریدون ناصری اما روند تغییرات در راس ارکستر سمفونیک تهران شتاب بیشتری گرفت، اما این شتاب اصلا قابل قیاس با وضعیتی نیست که الان ارکستر سمفونیک تهران درگیر آن است.
طی شش یا هفت ماه گذشته پنج رهبر ارکستر به ایران آمده‌اند و مدتی با ارکستر سمفونیک تهران تمرین کرده‌اند و رفته‌اند.
این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که بعد از کناره‌گیری صهبایی از ارکستر سمفونیک تهران از ابتدا گفته شد قرار است ارکستر سمفونیک سال ۱۳۸۹ را با دو رهبر مهمان به پایان برساند تا بعد برای انتخاب رهبر دائمی آن فکری شود، اما دو رهبر تا این لحظه -که دو روز‌هایی آغازین دهمین فصل سال هستیم- به پنج رهبر تبدیل شده و قرار است ششمین رهبر هم به همین زودی‌ها از راه برسد.
در کنار این مسال گاهی هم اتفاقات جالبی در این رفت و آمد‌ها رخ داده است. مثلا برخی از رهبران ارکسری که وارد ایران شده‌اند، ابتدا در محافل خصوصی از آنها به عنوان رهبری که ممکن است رهبر دائم ارکستر سمفونیک تهران شود، نام برده شده و بعد از مدت کوتاهی او هم ساکش را جمع کرده و از ایران رفته است.
جالب‌ترین اتفاق اما طی این مدت به نحوه انتخاب ماتیاس گروگر باز می‌گردد. اتفاقی که اولین بار مدیر عامل انجمن موسیقی آن را در نشست مطبوعاتی معرفی گروکر عنوان کرد: «به‌دنبال سفر برخی هنرمندان برای خرید سازها به آلمان، کروگر در آن سفر به دوستان معرفی شد و بعد از بررسی در شورای ارکستر حضور ایشان به‌عنوان نخستین رهبر غیرایرانی مورد تأیید قرار گرفت.»
در واقع اولین رهبر خارجی ارکستر سمفونیک ایران سوغات یک سفر بود. جالب‌تر از ماجرای آمدن گروکر به ایران ماجرای آمدن نازنین آقاخانی به تهران بود. او که گفته می‌شد قرار است اولین رهبر زن ارکستر سمفونیک تهران باشد،نه تنها با این ارکستر برنامه‌ای اجرا نکرد ،بلکه فقط جند صباحی نوازنده‌ها را تمرین داد و بعد به اتریش بازگشت.
برخی معتقدند مخالفت با خضور او به عنوان رهبر ارکستر در ایران باعث شد تا تصمیم مسئولان ارشاد عوض شود و او را به عنوان تمرین‌دهنده معرفی کنند.
ضرورت رهبری دائم
این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که برخی معتقدند، ارکستر سمفونیک تهران نیاز به رهبر دائم دارد. لوریس چکناوریان رهبر ارکستر و آهنگساز یکی از این افراد است. او می‌گوید: «ارکستر مثل یک خانواده است و همان طور که خانواده به یک پدر نیاز دارد ارکستر هم نیاز به یک رهبر ثابت دارد که با او شکل بگیرد، زیرا تغییر رهبران مختلف منجر به این می‌شود که هر کس سلیقه خود را اعمال کند و نوازنده‌های ارکستر مثل بچه‌های بدون پدر و مادر تربیت شوند، چون هر رهبری می‌خواهد نظر و سلیقه خود را اعمال کند.»
حالا باید منتظر ماند و دید که بالاخره کار ارکستر سمفونیک تهران به کجا می کشد و سریال آمدن و رفتن رهبران مهمان تا کی ادامه پیدا می‌کند، البته معاون هنری وزارت ارشاد گفته در سال ۱۳۹۰ قرار است رهبر دائم این ارکستر معرفی شود.
|
تولد ارکستر سمفونیک تهران |
۱۳ آذر ۱۳۱۲ با نام ارکستر بلدیه تهران |
|
اولین رهبر |
غلامحسین مین‌باشیان |
|
تجدید سازمان |
سال ۱۳۲۴ |
|
بانی تجدید سازمان ارکستر |
پرویز محمود با همکاری غلامحسین غریب گرگانی(نوازنده کلارینت)و روبیک گریگوریان (نوازنده ویلن و رهبر آواز گروهی) |
|
اولین رهبر ارکستر پس از پیروزی انقلاب |
نادر مرتضی‌پور |
|
نام رهبر ارکستر |
زمان فعالیت |
|
پرویز محمود |
|
|
روبیک گریگوریان |
|
|
مرتضی حنانه |
۱۳۳۱-۱۳۳۳ |
|
حشمت سنجری |
۱۳۳۴-۱۳۳۶ |
|
هایمو توبیر |
۱۳۳۶-۱۳۳۹ |
|
حشمت سنجری |
۱۳۳۹-۱۳۵۱ |
|
فرهاد مشکات |
۱۳۵۱-۱۳۵۷ |
|
نادر مرتضی پور |
۱۳۶۱-۱۳۶۳ |
|
فریدون ناصری |
۱۳۶۹-۱۳۸۰ |
|
علی رهبری |
۱۳۸۳-۱۳۸۴ |
|
نادر مشایخی |
۱۳۸۴-۱۳۸۶ |
|
منوچهر صهبایی |
۱۳۸۶-۱۳۸۸ |
|
نام رهبر |
سابقه |
|
نازنین آقاخانی |
نازنین آقاخانی، ۳۰ ساله، ایرانی‌الاصل، ساکن اتریش، گفته می‌شد رهبری ارکسترهای زیادی در اروپا را به عهده داشته است.
|
|
ماتیاس گروکر |
آلمانی، ۳۰ ساله. گفته می‌شد او از شش سالگی موسیقی را با نوازندگی پیانو آغاز کرده و در دانشگاه در رشته آهنگسازی تحصیل کرده و ارکسترهای مختلفی را رهبری کرده است.
|
|
شهداد روحانی |
دانش‌آموخته آهنگسازی و تنظیم موسیقی در آکادمی موسیقی وین در اتریش، نوازنده آهنگساز و رهبر ارکستر
|
|
نادر مرتضی‌پور |
اولین رهبر ارکستر سمفونیک پس از انقلاب |
|
درک گلیسون |
درک گلیسون در دوبلین پایتخت ایرلند متولد شد. از دوران کودکی به فراگیری پیانو و سازهای زهی پرداخت و پس از آن تحصیلات عالی موسیقی را در زمینه‌های آهنگسازی و رهبری ارکستر در کنسرواتوارهای دوبلین، لندن و وین ادامه داد.
|
|
نام سمت |
اظهار نظر |
|
بابک رضایی، مدیرعامل انجمن موسیقی ایران |
اگرچه به دلیل برنامه‌ریزی برای حضور رهبران خارجی، آنها پشت سرهم آمدند، اما حضور رهبران خارجی برای ارکستر سمفونیک تهران رهاورد خوبی داشته و امیدوارم این روند ادامه داشته باشد. (در جلسه معارفه گلیسون)
|
|
حمید شاه آبادی معاون هنری وزیر ارشاد |
تلاش می‌کنیم حضور رهبر دائم را از اوایل سال آینده داشته باشیم و از رهبران مهمان هم با توجه به معیارهایی که برای حضور رهبر مهمان وجود دارد دعوت به عمل آید و در این راستا نوع نگاه رهبر به رپرتواری که برای اجرا در نظرمی گیرد در اولویت قرار دارد.
|
