مجموعه کتاب مکتب قوپوز در زمینه موسیقی عاشیقی منتشر شد

melodymag

كتاب «مكتب قوپوز» با نگاهی علمی و نو بر موسیقی عاشیقی و ارایه فرم ها و متدهای جدید مطابق با استانداردهای جهانی موسیقی توسط «چنگیز مهدی پور» تالیف و منتشر شد.

به گزارش مجله موسیقی ملودی از سایت موج این كتاب زیرنظر هیات علمی كنسرواتوار موسیقی باكو، با ترجمه و ویراستاری جواد كریم نژاد، از سوی انتشارات ریتم با همكاری موسسه فرهنگی هنری نغمه آفرینش چاپ شد.

كتاب مكتب قوپوز مجموعه ای ازمهم ترین و مفیدترین اطلاعات درباره تكنیك اجرایی قوپوز و موسیقی عاشیقی می باشد كه با ارایه مباحث علمی از جایگاه ویژه ای در آموزش این ساز برخوردار است.

این مجموعه نخستین كتاب علمی در زمینه موسیقی عاشیقی محسوب می‌شود كه هدف اصلی از انتشار آن بر طرف كردن كاستی های آموزشی در زمینه اجرای صحیح تكنیك ها مطابق با استانداردهای موسیقی جهانی و آموزش تئوریك و علمی مورد نیاز هنرجویان سازعاشیقی است.

مولف این كتاب از فعالان و اساتید بنام موسیقی عاشیقی است كه دیپلم افتخار موسیقی بین المللی از اسپانیا را كسب كرده و به همراه گروه دالغا (موج) در اغلب كشورهای جهان از جمله آلمان، هلند، اسپانیا، كانادا، ژاپن، تركیه، كلمبیا با اجرای كنسرت های موسیقی به معرفی موسیقی عاشیقی پرداخته است.

چنگیز مهدی پور پیش از این سه كتاب در زمینه موسیقی عاشیقی، قوپوز مكتبی، عاشیق های قدیم و جدید و عاشیق هاوالاری را تالیف و فعالیت های فراوانی در شناساندن موسیقی عاشیقی داشته است. مكتب ساز «قوپوز» با ارایه سرفصل های جدید آموزشی مورد نیاز هنرجویان، طرز اجرا و تكنیك ساز برطبق اصول علمی درهشت پوزیسیون ساز، منحصر به فرد می باشد.

این كتاب ۳۴۴ صفحه ‌ای، در قطع رحلی با شمارگان دو هزار و ۲۰۰ نسخه به همت انتشارات ریتم عرضه شده و متن تركی آن توسط كنسرواتوار موسیقی باكو، به زودی در جمهوری آذربایجان برای تدریس در مراكز علمی و آموزشی موسیقی در این كشور و تركیه منتشر خواهد شد.

قُپوز، چُگور یا چوگور سازی است از خانواده سازهای زهی مقید از رده تنبور كه به آن دوتار نیز می‌گویند. این ساز مركب از یك قطعه چوب مجوف بر شكل عودی كوچك است كه دارای پنج وتر است. ساختمان این ساز از یك كاسه طنینی گلابی شكل و دسته ای مانند دسته تنبور تشكیل می‌شود كه كاسه اش از سه تار بزرگ تر می باشد.

نواختن این ساز هنوز هم میان تركمانان و اهالی آذربایجان ایران رایج است قپوز رایج در جمهوری آذربایجان و نواحی ترك نشین ایران، معمولا ۹ ‌سیمه است و نسبتا از دو تار و تنبور بزرگ تر است. این ساز نزد عاشیق ها (نوازندگان این ساز در آذربایجان) قپوز (و ساز) نامیده می‌شود و سازی شبیه باغلاما می باشد.

تفاوت قپوز معمول در منطقه همدان با قوپوز یا ساز عاشیق های مناطق دیگر آذربایجان و سازهای مشابه تركیه ای (چؤگؤر، باغلاما، تامبورا و دیوان) در كوك سیم ها و تعداد و فواصل پرده هاست و همچنین سازهای مذكور در شكل و اندازه كاسه و صفحه تفاوتی اندك با هم دارند.

برگزاری کنسرت کوراوغلو با موسیقی عاشیقی دالغا

azari

گروه موسیقی «دالغا» به سرپرستی «چنگیز مهدی‌پور» با اجرای شورانگیز موسیقی آذری و عاشیقی یک شب پرستاره را برای مخاطبان به یادگار گذاشتند.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از مهر در این اجرا که در دو شب گذشته در تالار همایش‌های برج میلاد و به همت موسسه فرهنگی حافظ برگزار شد یازده نفر از نوازندگان و خوانندگان گروه دالغا قطعاتی از موسیقی فولکلوریک آذربایجان را با تنظیمی زیبا ارائه کردند.

چنگیز مهدی پور از آهنگسازان و نوازندگان ساز قوپوز است که طی دو دهه گذشته با نگاهی دقیق وکارشناسانه به میراث فرهنگی و شفاهی خطه آذربایجان سعی کرده است این میراث معنوی را با توجه به نیازهای روز و مطابق با سلیقه و خواست فرهنگیان نسل جدید ساخته و پرداخته کند و به همین سبب هم هست که آثار و کنسرتهای او و گروه دالغا عموما با اقبال گسترده ای از مخاطبان در داخل و خارج از کشور مواجه شده است.

مهدی پور تا کنون اخذ چندین جایزه از جشنواره های مختلف از جمله جشنواره موسیقی نواحی و فجر و اجرای گروه همنوازی و تکنوازی در جشنواره های معتبر کشورهای اروپایی و آسیایی را در کارنامه خود دارد.

گروه دالغا دیشب پانزده قطعه را در میان استقبال گرم مخاطبان اجرا کرد.در آغاز این کنسرت قطعه اورتور برای کوراغلو اثر جاجی بیف اجرا شد و در ادامه قطعات بایرامی سولدوز،اغلوزاغلو،سلیان گوزه له،لاچینی کوراغلو،میصری کوراغلو،قهرمانی و…اجرا شد .

در این برنامه همچنین یک قطعه از آثار موتزارت به نام مارش ترک با تنظمیم برای قوپوز اجرا شد و پس از اجرای تصنیف ماهور چنگیز مهدی پور به تکنوازی قوپوز پرداخت.

“طبل جنگی” و “اژدر عمی” از آخرین قطعاتی بود که با همراهی و همخوانی مخاطبان حاضردر مجموعه برج میلاد که غالبا آذری زبان بودند همراه شد و برنامه با ارائه این آثار به پایان رسید.

از ویژگیهای این کنسرت سازبندی خوب و هماهنگی صدای سازها بود که حال و هوای موسیقی آذری را به رنگی جدید القا می کرد.این ویژگی به دلیل مطالعه و شناخت مهدی پور در استفاده از قابلیتهای هر ساز و در نهایت تاثیر آن درسازبندی مناسب برای ارائه آثار و قطعات است ؛مهدی پور جزونخستین هنرمندان آذری است که برای قوپوز متدی آموزشی نوشته وبرای اولین بار است که او در کنار این ساز از سازهایی چون جوره،تاوار و آنا در اجرای برنامه زنده استفاده کرده است.

این ویژگی برای اجرای آثار فولکلوریک آذری به نوعی نوآوری محسوب می شود.

در اجرای شب گذشته این گروه بیشتر آثار از اثار فولکلوریک آذری بود و اثر سئوگیلیم و اثری از موتزارت در کنار آن آثار اجرا و ارائه شد.

در گروه دالغا جلیل احمدی (بالابان و سرنای)مهران فرشباف(پرکاشن)بابک نقی زاده صفا(قوپوز)اکتای زمانی(قوپوز)یاشار ایمان پور(قوپوز) مجید رحیمی پور(قاوال)هادی جباریان(بالابان باس)و عارف مهدی پور (قوشنا ناقاره) می نواختند وجواد محرمی، پرویز خانلو وعلی نوروزی به عنوان خواننده حضور داشتند.

جای خرسندی است که در تالار همایشهای برج میلاد و در کنار برگزاری انواع موسیقیهای مصرفی به اینگونه اجراهایی که ریشه در فرهنگ و هنر ملی ایران دارد فرصت داده می شود چرا که این گروه تا کنون بدون هیچ حمایتی توانسته اند نمایندگان خوبی برای فرهنگ و هنر ملی در حوزه موسیقی آذربایجان باشند و جا دارد مراکز فرهنگی و نهادهای متولی حمایت از فعالیتهای هنری از جمله همین مکان فرهنگی به نحو مقتضی از این گروه حمایت کنند.