اهمیت ملودی پردازی در موسیقی ایرانی

pouyan-ramezani

تنظيم كننده آلبوم «فكر و فرياد» گفت: موسيقي ايراني داراي تركيبات ملوديك بسيار جذاب و بارز است و ملودي‌پردازي در آن از اهميت خاصي برخوردار است.

به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از فارس «پويان رمضاني» تنظيم‌كننده آلبوم موسيقي «فكر و فرياد» كه به تازگي در بازار موسيقي منتشر شده است گفت: از آنجايي كه موسيقي ايراني به تبع ساختار خاص و در بر داشتن رديف‌ها و دستگاه‌ها، ناگزير داراي تركيبات ملوديك بسيار جاذب و بارز است ، ملودي پردازي از اهميت خاصي در اين راستا برخوردارست و به دنبال آن نوع رنگ آميزي و اركستراسيون بر قدر و قيمت و ماندگاري اين گنجينه تاريخي و گران‌بها مي‌افزايد.
وي ادامه داد: در چند دهه اخير موسيقيدانان در تلاش بوده‌اند كه با ايجاد ساختارهاي جديد تغييراتي را در بافت موسيقي ايراني به وجود آورند كه اين امر به ويژه در تصنيف سازي بسيار آشكار است. اگرچه هنوز نه تنها موسيقيدانان ايران زمين در اين مورد به اتفاق نظر نرسيده‌اند بلكه بعضي از آنها اين امر را نوعي تخريب سنت‌ها و بافت اين موسيقي مي‌دانند.
تنظيم كننده اين آلبوم در خصوص اين اثر بيان داشت: از زماني كه پيمان خازني اولين ملودي را براي من با تار نواخت بيشتر از دو ماه طول نكشيد كه مجموعه به مرحله ضبط نهايي رسيد و فكر مي‌كنم مهمترين علت آن شناخت عميقي است كه من و ايشان از روحيات و سليقه‌ها و جمله‌پردازي‌هاي يكديگر در طي سال‌ها همكاري و همنشيني به دست آورده‌ايم.
fekrofaryadوي بيان داشت: در تنظيم و اركستراسيون «فكر و فرياد» پس از بررسي ساختار ملودي‌ها بر آن شدم كه روند آهسته ملودي‌ها را با ايجاد تضاد و رنگ آميزي با سازهاي كلاسيك تغيير داده و تنوع لازم را در آن به وجود آورم تا براي عموم مردم قابل درك و جذاب باشد چرا كه در تصنيف سازي آهنگساز با مخاطب عام سرو كار دارد. همچنين در اين مجموعه سعي شده است كه ساختار موسيقايي به گونه‌اي باشد كه نه تنها در جهت انتقال حس و خط فكري شاعر ، بلكه در راستاي تجلي و تقويت و تاثير عوامل ملوديك نقش موثري ايفا كند.
رمضاني در خاتمه با انتقاد به صدابرداري اين آلبوم خاطر نشان كرد: متاسفانه در زمينه صدابرداري آن ظرافت و دقتي كه انتظار مي‌رود در مورد آثار اركسترال به عمل آيد در اين آلبوم به دلايلي ناديده گرفته شده كه اين خود تا حد چشمگيري از تاثيرپذيري اثر حداقل براي قشر موسيقيدان كاسته است. زيرا يك اثر موسيقايي زماني ماندگار خواهد شد و به موفقيت خواهد رسيد كه تمام عوامل دست اندركار همانند حلقه‌هاي زنجير در كنار هم و همگون و هماهنگ و همفكر باشند و هر يك كار خويش را بدرستي و به نحو احسن انجام دهند.در غير اين صورت بهتر است بگوييم فقط كاري انجام شده و آلبومي ضبط شده است كه چندي بعد به دست فراموشي سپرده مي‌شود.

پیمان خازنی از فکر و فریاد می‌گوید

peyman-khazeni_0

پیمان خازنی آهنگ‌ساز آلبوم «فکر و فریاد» در مورد این اثر گفت: سعی کرده‌ام در آلبوم فکر و فریاد سازهای کلاسیک غربی را در کنار سازهای سنتی قرار دهم تا با استفاده از آنها موسیقی ارکسترال ایرانی راپیش ببرم و رنگ و بوی جدید به البوم ببخشم .
به گزارش مجله‌ی موسیقی ملودی به نقل از پانا، پیمان خازنی در گفت‌و‌گو با این خبرگزاری افزود: رنگ و بویی که در آلبوم فکر و فریاد وجود دارد کاملا ایرانی است و اگر سازهای غربی در آن وجود دارند تنها به دلیل زیبا شدن کار به موسیقی ملی و میهنی ایران اضافه شده اند .
وی خاطر نشان کرد : فکرو فریاد برداشتی از موسیقی سنتی به شکل ارکسترال است و این آلبوم بر اساس اشعاری بود که انتخاب شده است و در اختیار من گذاشته شده بود. .
خازنی اضافه کرد : این اشعار متعلق به مهدی چوپانی بود که از طرف شرکت چهار باغ در مجموعه ای به من پیشنهاد شده بود و من آن را آهنگسازی کردم .
وی درباره تعداد قطعات موجود در این آلبوم نیز گفت: این آلبوم شش تراک دارد و در مایه های اصفهان، شوشتری، ماهور، شور، دشتی و افشاری ساخته شده است و خوانندگی این آلبوم را سینا سرلک برعهده دارد .

این آهنگساز جوان به ساختار آلبوم اخیر خود اشاره کرد و گفت: دو قسمت ساز و آواز را در این آلبوم داریم که در مایه ماهور است ،دلیل ان موضوع که درماهور ساخته شده بود این بود که اشعار در این دستگاه به خوبی خوانده می شد، درون مایه اشعار با این دستگاه آوازی پیوند خوبی برقرار می کند به همین دلیل آواز را بر پایه ماهور و افشاری ساختم.
وی اضافه کرد: تصنیف ها نیز با توجه به ریتم و ضرباهنگ شعر ساخته شد و به همین دلیل بعضی اشعار با تم های پر سرعت تری ساخته شده و این کار را در غالب دستگاههای مختلف ساختم.
خازنی همچنین درباره سازهای مورد استفاده در آلبوم فکر و فریاد گفت : سازهایی که در این آلبوم وجود دارد از سازهای سنتی و کلاسیک است و می توان به ویولن، ویولن سل، ویولن آلتو، فلوت، کلارینه و تار، سه تار، کمانچه و تنبک اشاره کرد .
وی افزود: یاد آور شد این موسیقی تلفیق سازها است که آثار درخشانآن را می توان در گلها دید و من با تاثیر پذیری از این اثر جاودان فکرو فریاد را نوشتم اما موسیقی امروزی را در ان لحاظ کردم . موسیقی من موسیقی تلفیقی است و در برگیرنده سازهای ایرانی و کلاسیک است .
وی تصریح کرد: آلبوم موسیقی «فکر و فریاد» ۶ آهنگ دارد که از بین آن‌ها می‌توان به «فکر و فریاد»، «چشم ز شوق»، «تحمل» و «ماه هلال» اشاره کرد.
گفتنی است از آثار منتشر شده‌ قبلی پیمان خازنی می‌توان به آلبوم‌های «چکاوک» و «شوخی» اشاره کرد. هم‌چنین از آثار در دست انتشار وی نیز می‌توان به آلبوم‌های «پریچهره» با صدای سینا سرلک و «سیه چشم» با صدای «علی رستمیان» اشاره کرد.
ارکستراسیون «فکر و فریاد» توسط «پویان رمضانی» انجام پذیرفته و صدابرداری و میکس آن را «پژمان رستمیان» بر عهده داشته است.
نوازندگان این اثر «علی جعفری پویان»، «میثم مروستی» (ویولون و آلتو)، «مجید اسماعیلی» (ویولون‌سل)، «پویان رمضانی» (پیانو)، «آرمین قیطاسی» (فلوت)، «شایان یزدی‌زاده» (تنبک)، «الناز اعلایی» (سنتور)، «سینا علم» (کمانچه)، «فرهاد زالی» (نی)، و «پیمان خازنی» (تار) هستند.

آلبوم شوخی از پیمان خازنی

آلبوم شوخی از پیمان خازنی

آلبوم موسیقی «شوخی» به آهنگ‌سازی «پیمان خازنی» كه تلفیقی از نوازندگی تار و پیانو است، تجربه‌ای جدید و متفاوت در هم‌نشینی سازهای ایرانی و غربی به شمار می‌آید.

در این اثر قطعاتی چون «سراب»، «تارانتلا»، «خاطرات یك روز پاییزی»، «وقتی كه بادبادك می‌رقصید»، «شوخی»، «برگ‌ریزان» و «معمای آفرینش» به چشم می‌خورد كه آهنگ‌ساز آن‌ها را در فرم آزاد همكاری پیانو با تار درقالب كلاسیك و مدرن ارائه كرده است. اگرچه این اثر با همراهی نوازندگان پیانو از جمله «شاهد علی‌زاده» و «بابك بروجردی» به وجود آمده، اما در واقع چیدمان آن بر اساس نوع ملودی‌پردازی‌هایی است كه به وسیله‌ی تار صورت می‌گیرد.
در این مجموعه پیانو لباس‌های مختلفی به تن می‌كند به‌طوری كه در برخی قطعات با توجه به روند ملودیك، كلاسیك است ودر پاره‌ای از قطعات، مدرن و جاهایی نیز در لباس موسیقی جاز فرو می‌رود.
یكی از نكات قابل توجه در این اثر، تلفیق‌های پی در پی است كه خازنی در هر قطعه به شیوه‌ای خاص از آن بهره جسته است. به عنوان مثال در اجرای قطعه تارانتلا كه به نوعی از فرم ایتالیایی گرفته شده، سعی كرده آن را با نگاه به تجربه استادان موسیقی غربی كه به آن پرداخته‌اند با اتود‌های خودش با ساز تار اجرا كند و البته در اجرای آن از موسیقی جز نیز بهره گرفته است.
در اجرای این قطعه، ۳ فرهنگ مختلف با ساختاری نو در كنار هم قرار گرفته كه البته این سبك از موسیقی تلفیقی، هنوز با گوش مخاطب اینجا چندان مانوس نشده است.
خازنی در شكل‌گیری این آلبوم از یك‌سو به دنبال معرفی ساز تار به مخاطبان جهانی موسیقی است و از طرف دیگر در پی آن است تا گام‌های منسوخ شده دیگر موسیقی ها را زنده كند. این نكته را مي‌توان در قطعه «معمای آفرینش» به‌وضوح دید.
در این قطعه خازنی از هیچ كدام از ۷ دستگاه موسیقی ایرانی و گام‌های ماژور و مینور استفاده نكرده بلكه این اثر را در گام دورین كه یك گام كلیسایی منسوخ شده از دوره‌‌ی باروك محسوب می‌شود، اجرا كرده است.
پیمان خازنی كه سال‌ها تحت نظر «كیوان ساكت» به تعلیم پرداخته با به‌كارگیری تكنیك‌های نوازندگی تار و تلفیق و اجرای آثار كلاسیك با این ساز ایرانی همانند استادش حركت كرده است اما انتقادی كه در این كار به او وارد است، كلاسیك بودن صرف این آلبوم است چرا كه بار ایرانی آن به قدری كم است كه شنونده تنها ردپای موسیقی ایرانی را در اجرای ساز تار می‌بیند.
هرچند خود او مي‌گوید، با این كار قصد داشته در گام اول با نواختن موسیقی كلاسیك، تار را به‌عنوان یك ساز كاملا ایرانی به دنیا معرفی كند.

  • جام‌جم آنلاین