یادی از اتا جیمز، اسطوره موسیقی بلوز

melodymag

«اتا جیمز» (Etta James) یکی از پرآوازه‌ترین زنان خواننده‌ی موسیقی «سول» (Soul) و «بلوز» است و بیش از نیم قرن سابقه‌ی خوانندگی در این سبک از موسیقی را دارد. او در سبک‌هایی مانند «جز» (Jazz) و «راک اند رول» نیز آثار ارزنده‌ای از خود به جا گذاشته‌است. این اسطوره موسیقی بلوز، با ترانه هایی چون سرانجام (At last) و «ترجیح می دهم کور شوم» شهرتی جهانی داشت.

به گزارش مجله موسیقی ملودی اتا جیمز در سال ۱۹۳۸ در آمریکا متولد شد و در روزهای پایانی سال گذشته در سن ۷۳ سالگی در کالیفرنیا درگذشت. او از نوجوانی با آوازخوانی در گروه کُر کلیسا استعدادش را در خواندن نشان داد و دارای صدایی قدرتمند و پرحرارت بود و احساسات درونی‌ خود را در هنگام خواندن به صدایش منتقل می‌کرد. از این‌رو همگان وی را تشویق به ادامه‌دادن کردند و «اتا» با همراهی چند دختر دیگر، گروه کوچکی را تشکیل داد که موسیقی «ریتم اند بلوز» اجرا می‌کردند.

پس از آشنایی با یک تهیه‌کننده‌ی موسیقی، اتا جیمز در حالی‌که هنوز سال‌های آخر نوجوانی را می‌گذراند به دنیای ضبط صفحه قدم گذاشت و دوره‌ حرفه‌ای کارش آغاز شد.

موفقیت اتای جوان، با در اختیار داشتن صدایی قدرتمند و پراحساس رو به افزایش گذاشت و با وجود این‌که اتفاقات گوناگونی از شکست عاطفی گرفته تا اسیر شدن در دام اعتیاد به مواد مخدر، در زندگی اتا جیمز رخ داد، وی در اغلب موارد از نظر حرفه‌ای در جایگاه بالایی قرار داشت. اوج موفقیت اتا جیمز در دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بود.

اتا جیمز در دهه‌ی اول قرن جدید ۸ آلبوم موسیقی به بازار عرضه کرده و عنوان بهترین خواننده‌ی زن بلوز را در سال ۲۰۰۹ به خود اختصاص داده‌است.

وی در طول سال‌های ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۹، برنده‌ی هجده جایزه در جشنواره‌های مختلف مربوط به موسیقی سول و بلوز شده‌است. هم‌چنین در فاصله‌ی سال‌های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۸ نیز ۶ مرتبه جایزه‌ی گرَمی را به خود اختصاص داده است. اتا جیمز هنرمندی پرکار بود به‌طوری که از سال ۱۹۵۵ تاکنون در مجموع بیش از ۳۰ آلبوم موسیقی و ۴۵ تک‌آهنگ به بازار عرضه کرده است.
اتا جیمز که  از سال گذشته به دلیل ابتلا به سرطان خون تحت درمان قرار گرفته بود سرانجام در ۷۳ سالگی در کالیفرنیا درگذشت.

اجرای او از آهنگ «می خواهم با تو عشقبازی کنم» که در سال ۱۹۹۵ در تیزر تبلیغاتی کوکا کولا از آن استفاده شده بود، در فهرست ده آهنگ پرفروش بریتانیا قرار گرفت.

جری وکسلر، تهیه کننده معروف، زمانی او را بزرگ ترین خواننده  بلوز مدرن دانسته بود. زندگی اتا جیمز در فیلم «کادیلاک رکوردز» با بازی «بیانسه ناولز»، خواننده آمریکایی، به تصویر کشیده شده است. «کادیلاک رکوردز» محصول سال ۲۰۰۸ درباره فراز و فرودهای صنعت موسیقی در دهه ۱۹۵۰ است.

سانی بوی ویلیام‌سون۱ و سازدهنی

john-boy-williamson-01john-lee-curtis

سانی بوی ویلیام‌سون ۱ موزیسین بلوز در چنین روزی (اول ژوئن) در سال ۱۹۴۸ چشم از جهان فروبست. او هنگام مرگ تنها ۳۴ سال سن داشت و در یک کتک‌کاری به قتل رسید.
این هنرمند با نام اصلی جان لی کرتیس ویلیام‌سون، در نزدیکی شهر جکسون از ایالت تنسی امریکا به‌دنیا آمد. او دوره‌ی موسیقی خود را با سبکی نزدیک به کانتری-بلوز آغاز کرد و در این سبک، آثار ضبط شده‌ای از وی نیز موجود است. سانی بوی ویلیام‌سون ۱ مدتی بعد به نواختن هارمونیکا (سازدهنی) روی آورد و از این ساز به‌عنوان یکی از سازهای اصلی موسیقی خود استفاده کرد. بدین ترتیب وی توانست از کانتری-بلوز فاصله بگیرد و بلوز مدرن‌تری را اجرا کند. او در زیرشاخه‌های کانتری بلوز، شیکاگو بلوز، بلوز اکوستیک و الکتریک و همین‌طور هارمونیکا بلوز به فعالیت موسیقایی مشغول بوده است.
موسیقی بلوز در اوایل قرن بیستم بر پایه‌ی بداهه‌نوازی استوار بود و موزیسین‌های این سبک از استعداد بالایی در بداهه‌نوازی برخوردار بودند. آن‌ها اغلب آهنگ‌هایی را می‌نواختند که خودشان ساخته بودند و البته کمبود امکانات ضبط و هم‌چنین پخش موسیقی، موجب می‌شد آوازه‌ی این هنرمندان از محدوده‌ی زندگی‌شان فراتر نرود.
با این وجود اولین آهنگ ضبط شده‌ی سانی بوی ۱ در سال ۱۹۳۷، با نام صبح بخیر دخترمدرسه‌ای موفق شد به فروش نسبتن بالایی دست پیدا کند. سانی بوی ویلیام‌سون ۱ به همان اندازه‌ای که در میان سیاهان ایالت های جنوبی امریکا طرفدار داشت در بین سفیدپوستان و شهرنشینان مناطق غرب امریکا و شهرهایی مانند دیترویت نیز هوادار پیدا کرده بود. وی خود در شهر شیکاگو زندگی می‌کرد و موفقیت‌هایش موجب شد که نام سانی بوی ویلیام‌سون ۱ برای ۱۰ سال آینده مترادف با نام هارمونیکای بلوز در بین هوادارانش باشد. سبک نواختن هارمونیکای سانی بوی ویلیام‌سون ۱ تاثیر زیادی را بر نسلی از نوازندگان هارمونیکا گذاشت. افرادی مانند بیلی بوی آرنولد، جونیور ولز، سانی تری، لیدل والتر و از جمله سانی بوی ویلیام‌سون ۲ از این هنرمند تاثیر گرفته‌اند.

williamson_john_lee_001
گفتنی است که در بین اسطوره‌های موسیقی بلوز کلاسیک دو نفر با اسم سانی بوی ویلیام‌سون وجود دارند. نفر اول فردی‌ست که در مورد او صحبت می‌کنیم یعنی جان لی کرتیس و نفر دوم، احتمالن اندکی شناخته شده‌تر است. الک رایس میلر در هلنای آرکانزاس زندگی می‌کرد و فعالیت خود را در دهه‌ی ۴۰ میلادی آغاز کرد و این دقیقن چند سال بعد از معروف شدن سانی بوی ۱ است. او به‌خاطر علاقه به سانی بوی ۱ نام سانی بوی ۲ را بر روی خودش گذاشته و خود نیز از اسطوره‌های سازدهنی بلوز به‌شمار می‌رود که در میانه‌ی دهه‌ی ۶۰ میلادی از دنیا رفت و به‌همین دلیل اجراهای بیشتر و خصوصن اجراهای تصویری با کیفیت خوب از وی موجود است. اخباری تایید نشده حاکی‌ست که سانی بوی ۱ به استفاده‌ی سانی بوی ۲ از این اسم اعتراض داشت اما نتوانست کاری از پیش ببرد چون در زمان حیات سانی بوی ۱، نفر دوم به‌صورت نوازنده‌ا‌ی دوره‌گرد فعالیت می‌کرد و گاهی نیز در رادیوی هلنا با سازدهنی خود به اجرای برنامه‌ی زنده می‌پرداخت و تا سال ۱۹۴۸ که سانی بوی ۱ در قید حیات بود هیچ اثر ضبط شده‌ای را منتشر نکرده بود و از این‌رو قانون به این اعتراض توجهی نکرد.
سانی بوی ویلیام‌سون ۱ در بین هم‌نسلان خود از همه شناخته شده‌تر است و آثار او بیشتر شنیده شده‌اند. منظور ما از هم‌نسلان وی، بلوزمن‌های فعال در دهه‌های ۳۰ و ۴۰ میلادی هستند. او حتی بر موزیسین‌هایی که ساز اصلی آن‌ها چیزی غیر از هارمونیکا بوده نیز تاثیر گذاشته و از جمله‌ی این افراد می‌توان مادی واترز را نام برد. واترز در سال‌های میانی دهه‌ی ۴۰ همراه با سانی بوی ویلیام‌سون ۱ هم‌نوازی‌هایی را داشته است. سانی بوی ۱ در چنین روزی وقتی از آخرین اجرای خود به خانه برمی‌گشت در نزاعی که جلوی یک مشروب فروشی در جنوب شهر شیکاگو اتفاق افتاده بود درگیر شد و در اثر ضرباتی که به وی وارد آمد فوت کرد. شاهدان نقل کرده‌اند که آخرین جمله‌ای که این هنرمند و نوازنده‌ی موسیقی بلوز بر زبان آورد این بود: خدایا مرا ببخش.

  • ثمر سعیدی/ رادیو کوچه