کنسرت گروه کوبه‌ای رادها در تهران برگزار می‌شود

melodymag

گروه موسیقی رادها ۱۵ و ۱۶ تیر ماه با همکاری دفترموسیقی و انجمن موسیقی ایران در تهران به روی صحنه می رود.
به گزارش مجله موسیقی ملودی گروه موسیقی رادها به سرپرستی مجید و مرتضی یگانه راد و با همراهی استاد موسیقی خراسان غلامعلی پورعطایی بعد برگزاری چندین کنسرت موفق در تهران و شهرستانها تمرینات خود را برای اجرای تیر ماه در تالار رودکی آغاز نمودند . این گروه متشکل از ۲۰ نوازنده . ۱۵ روایت را در قالب دو بخش به روی صحنه خواهد برد.

اعضای گروه در این اجرا عبارتند از دوتار و آواز : استاد غلامعلی پورعطایی و هادی پورعطایی/رباب : سید مرتضی الهی نیا/تمبک : مرتضی یگانه راد . مرتضی آقا باقری،سوگند عباسی . مهدی محتشم . آیسان ملک نژاد،محسن سعیدی . رومینا بردبار . بیتا حجتی/دف : مهدی عیوقی . رامین ولی . آیدا امیری مقدم/طبلا : سمیرا مهرافشا/همخوانان : پردیس دهپور . علی اویسی . محمد رخشنده پی/سازهای کوبه ای : مجید یگانه راد

سرپرستی گروه و تنظیم آهنگ‌های در این کنسرت برعهده  مرتضی یگانه راد و مجید یگانه راد خواهد بود.

گزارش چندرسانه‌ای از گروه ژوان: میعاد با موسیقی ملی

zhouan-group-melodymag-small

گروه موسیقی «ژوان» در پاییز سال ۱۳۸۳ فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز کرد. این گروه با هدف «اعتلای موسیقی ملی ایران» و همچنین پرداختن به نغمه‌های غنی و زیبای خطۀ کردستان تاسیس شد و تاکنون فعالیت‌های مختلفی را در زمینۀ موسیقی ملی ایران انجام داده است.

«رهام سبحانی» آهنگ‌ساز جوانی‌ست که به‌عنوان موسس و سرپرست گروه ژوان شناخته می‌شود. او در سال ۱۳۸۷ به همراه گروه ژوان، مقام نخست بیست و چهارمین جشنوارۀ موسیقی فجر را به دست آورده است. این گروه هم‌چنین در سال ۸۶ در جشنوارۀ موسیقی نواحی (به زبان کردی) به روی صحنه رفته و آلبوم کردی «پیر میخانه» را به آهنگ‌سازی رهام سبحانی در همان سال ضبط کرده است. سپس در سال ۸۷ آلبوم «مقام آتش» را با صدای «حسن شرقی» و خانم «هاله سیفی‌زاده» ضبط کرده و کنسرت این آلبوم را نیز در اردیبهشت ۱۳۸۸ در سالن نیاوران اجرا کرده است. این کنسرت با صدای خانم «هاله سیفی‌زاده» اجرا شده و سپس، آهنگ‌های «موج خون»، «چشم به‌راه»، «دلبر عیار» (به یاد روانشاد پرویز مشکاتیان) و «بشارت فریاد» طی سال‌های ۸۸ تا ۸۹ از سوی گروه ژوان به آهنگ‌سازی سبحانی ضبط شده‌اند.

گزارش ویدیویی را ببینید

( حجم این فایل ۳/۳ مگابایت و کیفیت آن متوسط است)

 

| Open Player in New Window

دانلود فایل ویدیویی با کیفیت خوب (۱۴/۹ مگابایت)

با وجود این کارنامه حرفه‌ای هیچ‌کدام از آلبوم‌های موسیقی گروه ژوان از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران مجوز دریافت نکرده‌اند. دلیل این امر، استفاده از صدای خوانندۀ خانم در آهنگ‌های آلبوم‌های موسیقی گروه ژوان بوده است.
رهام سبحانی توضیح می‌دهد که در نمونۀ آهنگ‌هایی که برای دریافت مجوز به وزارت ارشاد فرستاده می‌شوند اثری از صدای خوانندۀ خانم نباید وجود داشته باشد. اگر هم باشد باید چند هم‌خوان خانم باشند و صدای پس‌زمینه را تولید کنند که در زیر صدای خوانندگان مرد محو شود. سبحانی خاطرنشان می‌کند: اگر صدای خواننده زن در آهنگ از یک حدی بیشتر باشد ارشاد، نمونۀ آهنگ‌ها را پس می‌فرستد که اصلاح شوند. البته ما هیچ‌وقت زیر بار این اصلاحیه‌ها نرفته‌ایم.
در معرفی گروه ژوان در وب‌سایت رسمی این گروه آمده است: ژوان، گروهی است که با تولید انبوه، تجاری و به خصوص خواننده محوری مخالف است. این گروه می‌کوشد که با تفکر جمعی و احترام به جایگاه تک‌تک نوازندگان و اعضای گروه، به راه خود ادامه دهد. این گروه، مستقل است و از سوی هیچ ارگان یا نهادی مورد حمایت قرار نگرفته و هر آن‌چه از خود بر جای گذاشته حاصل زحمات شبانه‌روزی و سرشار از دوستی و یکرنگی اعضای خودش است.

zhouan-group-melodymag

رهام سبحانی به مشکلات کار اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که بنا به اقتضای شرایط، از کار کردن یک گروه یا یک آهنگ‌ساز ممکن است استقبال شود و یا به‌شدت با آن برخورد شود. در ابتدای سال ۱۳۸۸ گروه ژوان کنسرتی را با صدای خانم هاله سیفی‌زاده در سالن نیاوران به روی صحنه می‌برد و مدتی بعد بنا به اقتضای شرایط، از کار کردن آهنگ‌ساز جوان و مستعدی مانند رهام سبحانی جلوگیری به عمل می‌آید. این هنرمند می‌گوید: متاسفانه افرادی که در ارشاد برای اعطای مجوز آلبوم‌های موسیقی، پشت میز نشسته‌اند به‌طور کل شعر را نمی‌فهمند. موسیقی را نیز. برای شعرها باید جداگانه مجوز صادر شود و برای آهنگ‌ها و صداها هم مجوزی جدا لازم است. وقتی یک‌نفر به شما می‌گوید که سه کلمه از فلان مصرع مورد دارد و آن‌را خط می‌زند و به اصطلاح، ممیزی می‌کند، یعنی این‌که شما در این بیت، باید آن سه کلمه را حذف کنید و به جایش کلمات دیگری را استفاده کنید! آیا چنین افرادی صلاحیت بررسی اشعار را برای اعطای مجوز دارند؟
گروه ژوان از موسیقی ایرانی و کردی استفاده می‌کند و برای این دو بخش، خوانندگانی جداگانه دارد. در ابتدای سال ۹۰ حداقل دو مرتبه، مجوز برگزاری کنسرت این گروه در مناطق کردزبان کشور، لغو شده است. ماجرای لغو ناگهانی مجوزی که از سوی اداره ارشاد شهرهای تهران، ارومیه و بوکان صادر شده بود، بسیار تاسف‌آور است. سبحانی می‌گوید: وقتی این اتفاق به‌طور مداوم بیافتد، اعضای گروه ممکن است دلسرد شوند. آن‌ها مدت‌ها تمرین کرده‌اند و از کار و زندگی‌شان زده‌اند که به شهر دیگری بیایند و روی صحنه بروند اما مجوزهای کنسرت، یکی بعد از دیگری لغو می‌شوند آن‌هم درست در آستانه اجرا و زمانی‌که نوازندگان خودشان را آماده می‌کنند که روی سن بروند.
سرپرست ژوان، سبک این گروه را سنتی نمی‌داند و تاکید می‌کند که سبک کار ما موسیقی ملی است. او می‌گوید: ما گروه فولکلور نیستیم. سنتی نیز کار نمی‌کنیم. آهنگ‌سازی، تنظیم و اشعار همه مدرن و آکادمیک هستند و سعی داریم از تکرار و تعصب دوری کنیم. او سنت‌پرستی را دلیل دور ماندن و عقب‌ماندگی می‌داند و می‌گوید موسیقی سنتی را مردم آن‌قدر شنیده‌اند و آن‌قدر بازخوانی شده که نیاز فراوانی به نوگرایی و تغییر در آن احساس می‌شود. از نظر این آهنگ‌ساز جوان، زنده‌یاد «پرویز مشکاتیان»، «حسین علیزاده» و «گروه کامکارها» از پیشگامان نوگرایی در موسیقی سنتی هستند.

  • تهیه و تنظیم: تیم چندرسانه‌ای مجله موسیقی ملودی

گفت‌وگو با مهدی مقدم: پخش کلیپ‌هایم از ماهواره مرا می‌ترساند

melodymag

شاید هیچ کس مثل مهدی مقدم از ساخت و پخش کلیپ متضرر نشده است. او تنها خواننده ای است که بعد از فعالیت به صورت مجاز به مدت پنج سال ممنوع الکار بود و در این پنج سال با ضررهای مالی و روحی زیادی مواجه شد. مهدی می‌گوید من در جریان پخش کلیپ هایم مقصر نبودم اما هیچ کس حرفم را باور نمی‌کند!
او حالا البته بعد از پنج سال مجوزش را دوباره دریافت کرده و طی یکی–دو هفته آینده شاهد انتشار آلبوم جدیدش -بعد از پنج سال دوری از موسیقی- خواهیم بود.

  • چه سالی به ساخت کلیپ روی آوردی؟

آن زمان ساخت کلیپ بین خوانندگانی که در ایران کار می‌کردند متداول نبود و فقط گروه هایی مثل آریان در رسانه های تصویری کلیپ هایشان را عرضه می‌کردند. در همه جای دنیا خوانندگی به کلیپ وابسته است و خواننده اساسا با کلیپ هایش به مردم معرفی می‌شود. من هم طبیعتا دوست داشتم موسیقی ام را عرضه کنم اما راه درستش را نمی‌دانستم. مجلات که بالطبع نمی‌توانست بیانگر تفکر و نوع موسیقی من باشد، بیلبورد هم به همین شکل و احساس کردم تنها راه ارتباط مخاطب با خواننده کلیپ است. اواخر سال ۸۰ بود که شروع کردیم به ساخت کلیپ ها و همان موقع که آلبوم «خونسرد» برای اخذ مجوز در ارشاد بود ما کار ساخت کلیپ ها را آغاز کردیم تا بتوانم یک شناسنامه تصویری هم برای موسیقی خودم داشته باشم.

  • چی شد که کلیپ هایت سر از شبکه های ماهواره ای درآورد؟

ما کلیپ ها را ساخته بودیم اما نمی‌دانستیم باید با آنها چه کار کنیم! این را لازم است بگویم که من هیچ وقتی تصمیمی‌برای سپردن کلیپ ها به شبکه های ماهواره ای نداشتم، چون جرات این کار را نداشتم و همیشه از این موضوع می‌ترسیدم.

  • ترس از ممنوع الکاری؟

نه، من آن موقع تازه اول راه بودم و اصلا خودم را در این اندازه نمی‌دیدم که بخواهند ممنوع الکارم کنند.

  • پس از چه می‌ترسیدی؟

احتمال می‌دادم این کار عواقب بدی برایم داشته باشد. به هر حال این شبکه ها هیچ کدام مجاز نبودند و نمی‌شد به آنها اعتماد کرد…

  • با این تفاسیر تکلیف کلیپ هایی که ساخته بودی چه شد؟

من کار را به یک شرکت فروختم و تمام حقوق کلیپ ها طی قراردادی که بین ما منعقد شد به این شرکت واگذار شد…

  • و این شرکت هم کلیپ ها را به شبکه های ماهواره ای فروخت؟

اینکه کلیپ ها را فروختند یا به نوعی با شبکه ها توافق کردند را نمی‌دانم. اما این سیاست آن موقع اکثر شرکت ها بود که کلیپ خواننده های جوان را به شبکه های ماهواره ای می‌دادند تا او را به نوعی بین مخاطبان موسیقی جا بیاندازند، من هم آن زمان خواننده معروفی نبودم و کسی من را نمی‌شناخت. این موضع از یک لحاظ به نفع من شد که به شهرت رسیدم اما از چندین جهت من را عقب انداخت و باعث شد نتوانم به حق خودم برسم. از لحاظ بیزینسی اگر نگاه کنید می‌بینید که من باتوجه به اتفاقاتی که افتاد امروز کجا قرار دارم و خوانندگانی مثل رضا صادقی، محسن یگانه، فرزاد فرزین، محسن چاوشی، بابک جهانبخش، سیروان خسروی و… که همه از من دیرتر وارد موسیقی پاپ هم شده اند، کجا قرار دارند! مطمئنا همه این دوستان از نظر بیزینس موسیقی امروز از من جلوتر هستند…

  • روزی که به حراست ارشاد رفتی تا پیگیر ممنوع الکاری ات شوی، نگفتی که من کلیپ ها را به شبکه ها ندادم؟

این موضوع را بارها به دوستان ارشاد گفتم اما نکته این است که روی سی دی کلیپ های من که به صورت مجاز هم در بازار منتشر شد، نوشته شده که کلیه حقوق مادی و معنوی این اثر متعلق به شرکت فلان می‌باشد. این جمله خیلی راحت نشان می‌دهد که من در این ماجرا تقصیری نداشتم و شرکت کلیپ ها را پخش کرده بود، اگر کسی به حرف من شک دارد پیگیری کند ببیند من رضایت نامه دادم به شبکه ای یا از جانب من ایمیلی فرستاده شده؟

  • و جواب ارشاد به تو چه بود؟

ارشاد می‌گفت به هر حال تصویر شما در حال پخش است. امروز که فکر می‌کنم می‌بینم دوستان حق هم داشتند که این حرف را بزنند چون کسانی که در آن ایام در ساخت کلیپ به من کمک می‌کردند در این چند سالی که من ممنوع الفعالیت بودم حتی حال من را هم نپرسیدند. حتی دوستانی که من دوستانه و بدون هیچ چشم داشتی برای کار موسیقی به آنها کمک می‌کردم نیامدند بپرسند مهدی مقدم این روزها داری چی کار می‌کنی؟ اصلا حالت خوب هست؟ روزت را راحت شب می‌کنی؟

  • بعد از اینکه ممنوع الکار شدی، چند تک آهنگ هم به صورت کلیپ از تو در شبکه های ماهواره ای پخش شد. ماجرای این کلیپ ها چه بود؟ شنیده ام که اشعار این آهنگ ها از ارشاد مجوز داشته…

این موضوع برمی‌گردد به زمانی که «سونامی» منتشر شده بود. این را باید عرض کنم که خوشبختانه هرچقدر هم که در محدوده غیرمجاز (کلیپ) کار کرده ام سعی ام این بوده که مجاز کار کنم، از اشعار مجوزدار استفاده کرده ام. هیچ وقت از وجود دختر یا مدل یا… در کلیپ هایم استفاده نکرده ام و حریم ها را حفظ کرده ام.

  • آن زمان تو «برو» را ساختی در حالی که می‌دانستی به خاطر کلیپ ممنوع الکار شده ای، چرا این کار را کردی؟

آن زمان در حدود هشت ماه بود که ممنوع الکار شده بودم و هیچ کس هم حرف هایم را باور نمی‌کرد چون چیزی برای اثبات بی گناهی ام در زمینه پخش شدن کلیپ هایم نداشتم. متاسفانه شرکت هایی که کارها را از من خریده بودند تخلف کرده بودند اما پای من در ارشاد گیر بود و کاری نمی‌توانستم انجام دهم و همه اینها منجر شد که من اوج جوانی، زندگی، زندگی هنری و کسب و کارم تباه شود. من پنج سال به جای همه تاوان دادم.

  • مجله یکشنبه

ناصر مسعودی خواننده فولکلور گیلانی در بیمارستان بستری شد

naser-masoudi

وضعیت ناصر مسعودی خواننده گیلک که به علت یک عارضه قلبی خفیف در بیمارستان بستری شده بود، خوب است.

به گزارش مجله موسیقی ملودی  علی مسعودی‌نیا شاعر و فرزند این خواننده سرشناس گیلکی با اشاره به اخبار منتشر شده مبنی بر بستر بودن استاد مسعودی در بخش مراقبت‌های ویژه و وخامت حال ایشان، به خبر آنلاین گفت:«حال عمومی این خواننده خوب است و امروز از بیمارستان مرخص خواهد شد.»
ناصر مسعودی، مشهور به بلبل گیلان، قدیمی‌ترین خواننده اشعار گیلکی معاصر است که از او آثار ماندگاری چون: میرزا کوچک‌خان (چقدر جنگلا خوسی)، کوراشیم، بنفشه گل و… تا کنون منتشر شده‌است.
او در سال ۱۳۱۴ در محله صیقلان رشت متولد شد. او کوچکترین فرزند خانواده‌است. در ۳ سالگی پدر خود را از دست داد و همراه خانواده و سه خواهر و سه برادر خود به گذر سوخته تکیه کوچه مستوفی نقل مکان کردند. در این ایام خواهر بزرگتر با خیاطی مخارج خانه را تهیه می‌کرد.

او در سال ۱۳۲۸ همراه خانواده به تهران آمد و توانست در خدمت استاد علی اکبر خان شهنازی به عنوان شاگرد پذیرفته شود. او سپس در سال ۱۳۳۴ به گیلان بازگشت و در رشته تئاتر به فعالیت پرداخت و همزمان با آغاز بکار رادیو گیلان در سال ۱۳۳۶ به رادیو آمد به عنوان یکی از نخستین خوانندگان در این رادیو به اجرای برنامه پرداخت.

در سال ۱۳۳۹ او توسط یکی از دوستان خانوادگی به استاد احمد عبادی و خانم ملوک ضرابی معرفی شد و این آشنایی به عنوان یکی از مهمترین اتفاقات زندگی او بشمار می‌رود و تاثیر بسیاری در زندگی او گذاشت.

او در سال ۱۳۴۲ با دختری گیلکی ازدواج کرد که حاصل آن دو دختر به نامهای بنفشه و بیتا و یک پسر به نام علی است.

از او در ۵۰ سال فعالیت هنری بیش از ۵۰۰ ترانه بجا مانده که بیش از ۲۰۰ آهنگ فارسی و سنتی ۱۵ برگ سبز و ۱۰ شاخه گل و بیش از ۲۵۰ ترانه محلی گیلک می‌باشد.

آلبوم موسیقی «اگزوزها و کلاغ‌ها» به خوانندگی محسن پاک‌نیت

melodymag

آلبوم موسیقی «اگزوزها و کلاغ‌ها» به خوانندگی «محسن پاک‌نیت» و با آهنگسازی و تنظیم «طاهر علیرمضانی» از سوی شرکت آوای باربد منتشر شده است.
به گزارش مجله موسیقی ملودی این آلبوم موسیقی شامل ۷ قطعه «پیله (خورشید سیاه)»، «ببخش»، «صدای نی»، «مادربزرگ»، «اگزوزها و کلاغ‌ها»، «خانه دوست» و «آشنا» است و ترانه‌سرایی آن‌را «جهانگیر رها» برعهده داشته است.

در این آلبوم که مضامینی اجتماعی دارد نوازندگانی چون «آرش اسلامی»/گیتار الکتریک، «رشید لاهیجی»/پیانو، «طاهر علیرمضانی»/گیتار باس و سازهای الکترونیک، «بابک صفرنژاد»/سازدهنی، «علی جعفری پویان» و پیام طونی»/ویولن، «داوود ورزیده»/نی، «جهانگیر رها»/دوتار و همخوان، و «حسن صفری»/آواز قطعه نی، حضور دارند.

ماجراهای ثبت شدن نام «گانزن روزز» در تالار مشاهیر راک‌اند رول

guns-n-roses

نام «گانزن روزز» گروه راک دهه هشتادی پرآوازه امسال در تالار افتخارات راک‌اندرول ثبت می‌شود اما یکی از معروف‌ترین اعضای این گروه، پس از گذشت سال‌ها اختلافات خود را با دیگر اعضا فراموش نکرده است.
به گزارش مجله موسیقی ملودی «گانزن روزز» که با «اکسل رز» (خواننده) و «اسلش» (سولیست گیتارالکتریک) در اواخر دهه ۸۰ میلادی به شهرتی بین‌المللی دست یافت، در تاریخ ۵ می ۲۰۱۲ پس از برگزاری مراسمی به تالار افتخارات راک‌اندرول می‌پیوندد اما «اکسل رز» طی انتشار نامه سرگشاده‌ای اعلام کرد نه تنها در این مراسم شرکت نمی‌کند که ناراحتی‌های وی از دست سایر اعضای گروه هنوز پس از گذشت سال‌ها فراموش نشده است.
در اوایل دهه ۹۰ گانزن روزز در اوج شهرت بود که اختلافات درونی اعضا منجر به فروپاشی این گروه شد. اکسل به تنهایی و با نام گانزن رزز به اجرای برنامه می‌پرداخت و سال‌ها بعد «اسلش» گیتاریست صاحب‌نام، گروه‌ها و بندهای دیگری را تشکیل داد.
اکسل رز در اوج شهرتی که به‌خاطر گانزن رزز به‌دست آورده بود بارها با مشکلات فراوانی که بین او و نامزدهایش به وجود آمد خبرساز شد و به دلایلی هم‌چون آزار دادن نامزدهایش پای این خواننده راک به دادگاه کشیده شد.
این خواننده جنجالی پس از گذشت سال‌ها اختلافاتش را با سایر اعضای گانزن رزز فراموش نکرده است.
به گزارش مجله موسیقی ملودی تالار مشاهیر راک‌اندرول به رسانه‌ها اعلام کرد: ما از این‌که اکسل نمی‌خواهد این افتخار را قبول کند ناراحت هستیم.

«خورشید سیاه» گروه حامی محیط زیست در تدارک انتشار آلبوم

khorshid-e-siah

گروه «خورشید سیاه» به سرپرستی «طاهر علیرمضانی» و خوانندگی «جهانگیر رها» در حال کامل کردن اولین آلبوم موسیقایی خود هستند.
به گزارش مجله موسیقی ملودی این گروه حامی محیط زیست تاکنون چهار قطعه از آهنگ‌های آلبوم را با نام‌های «دریاچه»، «بگذریم»، «نمی‌کشیم» و «خرس سیاه بلوچی» تهیه کرده‌اند و به گفته علیرمضانی، آهنگ‌ساز، تنظیم کننده و سرپرست گروه، به احتمال زیاد ۵ آهنگ دیگر نیز به آلبوم اضافه خواهد شد و در شش‌ماهه اول سال جاری به انتشار خواهد رسید.
این آلبوم که تاکنون نامی برای آن انتخاب نشده نخستین اثر گروه خورشید سیاه خواهد بود.
ترانه‌سرایی آثار این گروه را جهانگیر رها برعهده دارد و طاهر علیرمضانی/گیتارباس، جهانگیر رها/گیتار آکوستیک، صلاح‌الدین کرد/درامز و آرش اسلامی/گیتار الکتریک از دیگر نوارندگان خورشید سیاه هستند.
گفتنی است گروه خورشید سیاه در اسفند سال گذشته کنسرتی را در تهران برگزار کرد و مورد استقبال دوستداران موسیقی و علاقمندان و حامیان محیط زیست قرار گرفت.
این گروه با آثار موسیقایی تلاش دارد توجه مخاطبین خود را به مضامین زیست‌محیطی همچون محیط‌بان، یوزپلنگ آسیایی، خرس بلوچی، دریاچه ارومیه و .. معطوف کند. سبک بیشتر آثار این گروه راک است.

ردیف آوازی ایران از دیدگاه روانشناسی

melodymag

دراندرون من خسته دل ندانم كیست!؟        كه من خموشم و او در فغان ودر غوغاست

محمدرضا سعیدی: در دنیای كنونی كه علم وصنعت با سرعت فوق العاده به سوی پیشرفتند،هنر نیز ازاین قافله به دور نبوده ودر راستای پیشرفت قدم بر میدارد.هنر آواز ایرانی كه یكی از شاخه های اصلی موسیقی ایرانی محسوب میشود با بهره گیری از شعر ادبیات فارسی شنونده خودرا، مانند فیلمی در پرده سینما آگاهی بخشیده وتصویر دیگری از زندگی برای او آشكار میسازد،یعنی وقتی كه زبان یارای سخن گفتن نداشته وباز میماند،موسیقی آغازمیگردد وشعر به صورت آوازی دل انگیز در آمده بركالبد و روان انسان،روحی دوباره می بخشد.ردیف آوازی ایران كه درگذشت تاریخ این مرز و بوم از زبان ملت آن جاری شده و میباشد،گویای روانشناسی درونی این هنر دیرینه بوده كه جای تحلیل و بررسی داشته كه هر متخصصی در این فن بایستی از آن آگاه باشد،تا بتواند این هنر زیبا را در حد اعلای آن اجرا نموده و به آن اعتلا بخشد.
هنر آواز ایرانی بازتاب درون فرد خواننده است در پیوند شعر و موسیقی،كه كلام با نوا تركیب میشود،آگاهی داشتن به روانشناسی ردیف موسیقی آوازی ایران یكی از اركان اصلی موسیقی كلامی محسوب میشود ،كه هر آهنگساز و خواننده بایستی آگاهی لازم از این بعد را دارا بوده تا بتواند درراستای اجرای عملی موسیقی قدم مثبت وصحیح بردارد.
برداشتی كلی از حالات روانی دستگاهها وآوازهای ایرانی :
۱-دستگاه شور: آگاهی- درك- تفكر و اندیشه.
۲-آواز دشتی: سوز و گداز- گریه و زاری.
۳-آواز ابوعطا: گله وشكایت.
۴-آواز افشاری: افسوس و حسرت- هجران از معشوق.
۵-آواز بیات ترك: تعلیم- شادی درون.
۶-دستگاه همایون: متانت- سربلندی- نصیحت وپذیرش.
۷-آواز بیات اصفهان: نهایت احساس.
۸-دستگاه سه گاه: بزم و شادمانی- شور و شوق.
۹-دستگاه چهارگاه: ستیز و جنگ،حتی رو در روی معشوق- مقاومت و پیروزی- تلاش در رسیدن به آرزوهای دیرین عاشقی.
۱۰-دستگاه ماهور: رویا پردازی- پرش از قله شادی به همراه ذهنی رویایی- آرزو.
۱۱-دستگاه نوا: رازداری- حكایت.
۱۲-دستگاه راست و پنجگاه: ستایش معبود (خدا)- بزرگمندی و تعریف.
melodymag

حال می‌توانیم مواردی را جهت روشن تر شدن موضوع ارائه شده، بیان کنیم.
مثال اول :
در شعری ، كه مطلع آن با بیت زیر شروع شده :
تو هیچ عهد نبستی، كه عاقبت نشكستی مرا در آتش سوزان، نشاندی و ننشستی
از نظر بار معنایی و حال روانی و درونی، این شعر حالت گله و شكایت دارد ،كه بر این اساس هنرمند خواننده ای آن را در آواز ابوعطا اجرا نموده و دیگر هنرمند عزیزی آن شعر را در دستگاه ماهور خوانده اند. هر دو اجرا قابل تحسین بوده ولی از نظر معنایی و حالت روانی، شعر متناسب با آواز ابو عطا میباشد.
مثال دوم :
در شعری كه مطلع آن با بیت زیر شروع شده :
همه هست آرزویم كه ببینم از تو رویی چه زیان تو را كه من هم برسم به آرزویی
هنرمند عزیزی آن را در آواز سه گاه اجرا نموده و دیگر هنرمند محترمی آن را در دستگاه ماهور به صورت تصنیف نوشته و خوانده شده است. با توجه به بارمعنایی و حال درونی ، از آنجایی كه حالت آرزو و رویا، درون شعر هویداست، بسیار متناسب با دستگاه ماهور میباشد.
گاهی مشاهده میشود برخی آهنگسازان و یا خوانندگان با توجه به اینكه از شعرهای كلاسیك نیز بیشتر استفاده می كنند، بدون در نظر گرفتن معنا و حالت روانی شعر، در انتخاب دستگاه و یا مایه آوازی و همچنین ریتم دچار اشتباه شده و آهنگی غیر مطبوع میسازند.
به عنوان مثال :
در شعری كه با مطلع زیر شروع شده :
ما رند خراباتی و دیوانه و مستیم پوشیده چه گوییم ، همینیم كه هستیم
معنا و حالت درونی و روانی شعر، حالتی است عرفانی، ولی متاسفانه آهنگساز صرف نظر از انتخاب دستگاه ریتمی كه برای این آهنگ انتخاب كرده وزن شش و هشت با مترونم تند، كه به كلی شنونده را از معنا و حال درونی شعر دور نموده و به كلام نیز لطمه وارد میكند.
در پایان، امیدوارم مطالب بیان شده به ذهن هر خواننده این مقاله ، تصویر تازه ای از دنیای پر شور و حال موسیقی نشان دهد.
در این دنیای وانفسا كه اكثر ممالك بشری به جان هم افتاده ،با قدرت نمایی خود دیگری را میخواهد مغلوب خویش سازد،امیدوارم هنر زیبای موسیقی ،كه تنها زبان صلح و آرامش در دنیاست، بتواند این سیل عظیم ویرانی را سدی باشد و تمامی جوامع را به صلح و دوستی برساند و پرچم انسانیت و انساندوستی و بشر دوستی را به قله وحدت برساند.

  • محمدرضا سعیدی/مجله موسیقی ملودی